Ekonomi Haber - Çalışanların emeklilik yıllarında yalnızca mevcut maaşa bağlı kalmaması için planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), uzun vadeli birikimi esas alan yeni bir sosyal güvenlik modeli olarak gündeme geldi.
Sistem; çalışan, işveren ve devletin ortak katkısıyla oluşturulacak fonlara dayanıyor. Amaç, aktif çalışma hayatı boyunca biriken tutarların emeklilik döneminde düzenli ek gelir haline gelmesi ve yaşam standardının korunması.
TES NASIL BİR YAPI ÜZERİNE KURULUYOR?
Yeni modelde çalışanların brüt maaşından belirli bir oran düzenli olarak kesilecek. Aynı tutar işveren tarafından da sisteme aktarılacak. Devlet ise bu birikime ilave destek sunarak fonun büyümesini teşvik edecek. Toplanan paralar profesyonel yöneticiler tarafından değerlendirilecek ve uzun vadede yatırım getirisiyle güçlendirilecek. TES, mevcut bireysel emeklilik yapısıyla birlikte çalışarak emekli gelirlerini daha sağlam bir zemine oturtmayı hedefliyor.
YÜRÜRLÜK TAKVİMİ 2026'YI GÖSTERİYOR
Sistemin 2026 yılı içerisinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Orta Vadeli Program'da yer alan hedeflere göre uygulamanın bahar aylarında başlaması öngörülüyor. Hazırlık sürecini yürüten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yasal düzenlemeler ve teknik altyapı üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Taslağın yasalaşması için Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) sürecinin tamamlanmasının ardından TES resmen devreye girecek.
KAPSAM GENİŞ, AYRILMA SINIRLI OLACAK
Yeni sistemin mevcut otomatik bireysel emeklilikten farklı olarak tüm çalışanları kapsaması hedefleniyor. Taslak çalışmalarda sisteme girenlerin uzun süre kalması esas alınırken, en az 10 yıl sistemde bulunma şartı üzerinde duruluyor. Erken çıkış imkanlarının ciddi ölçüde kısıtlanması planlanıyor. Ancak katılımın zorunlu olup olmayacağı konusunda henüz nihai karar verilmiş değil.
ÜÇLÜ KATKI MODELİ DEVREYE GİRİYOR
TES'te çalışanın maaşından yüzde 3 oranında kesinti yapılması öngörülüyor. İşveren de aynı oranda katkı sağlayacak. Devlet ise toplam birikimin yüzde 30'u kadar destek sunarak sistemin en güçlü ayağını oluşturacak. Bu yapı sayesinde uzun vadede yüksek tutarlı emeklilik fonlarının oluşması amaçlanıyor.
EMEKLİLİKTE DÜZENLİ TAMAMLAYICI MAAŞ
TES birikimlerine erişim, doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu emeklilik şartlarına bağlanacak. Kadınlarda 58 ile 65, erkeklerde ise 60 ile 65 yaş aralığında kademeli bir emeklilik sistemi esas alınacak. Emeklilikte elde edilen tutar tek seferlik ödeme yerine düzenli aylık destek şeklinde sunulacak ve mevcut emekli maaşına ek gelir oluşturacak.
ÇİFT KESİNTİ OLMAYACAK
TES yürürlüğe girdiğinde otomatik bireysel emeklilik sistemi bu yapının içine dahil edilecek. Böylece çalışan maaşından iki ayrı kesinti yapılmayacak, yalnızca TES kapsamında katkı ödenecek.
İŞ DEĞİŞTİRENLER İÇİN HAK KAYBI YOK
Çalışan başka bir iş yerine geçtiğinde birikimler korunacak. TES hesabı yeni işverene aktarılabilecek ve sistem sıfırlanmayacak. Uzun süre aynı iş yerinde kalanlara ek avantajlar sağlanması da değerlendirilen seçenekler arasında yer alıyor.
KAMU ÇALIŞANLARI DA SİSTEMDE OLACAK
Yeni modelin yalnızca özel sektöre değil kamu çalışanlarına da uygulanması planlanıyor. Öğretmenler, doktorlar, polisler ve diğer kamu personeli de TES kapsamına dahil edilecek. Devletin kamuda hem işveren payını yatırması hem de katkı desteğini sürdürmesi bekleniyor.
MAAŞLARDAN YAPILACAK KESİNTİLER NE KADAR OLACAK?
Mevcut hesaplamalara göre sistem devreye girdiğinde asgari ücret düzeyinde çalışanlardan aylık yaklaşık bin lira civarında bir pay ayrılması, orta gelir grubunda bu tutarın bin liranın üzerine çıkması, memurlarda ise iki bin liraya yaklaşması öngörülüyor. Devlet katkısıyla birlikte bu kesintilerin uzun vadede ciddi bir emeklilik fonuna dönüşmesi hedefleniyor.