Denizli Haber-Birinci Derece Deprem Bölgesinde yer alan ve depremi yakından tecrübe eden Denizli’de, son günlerde art arda yaşanan 3,5 ve üzeri büyüklükteki depremler sonrası halkın “Binam ne kadar güvenli? Kaç şiddetine dayanabilir?” sorularına İMO Denizli Şube Başkanı Seyhun Türk cevap verdi. Başkan Türk, deprem dayanımının yalnızca bir sayı ile ifade edilemeyeceğini, yapının projelendirilme biçiminden kullanılan malzemeye, zemin koşullarından binanın yaşına kadar birçok faktörün bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“GÜVENLİ BİR DENİZLİ MÜMKÜN”
Türkiye’nin dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinin üzerinde yer aldığını ifade eden Başkan Türk, “Denizli ise Ege Graben Sistemi'nin hareketli bir parçası olup tarihsel süreçte önemli depremler yaşamış bir ilimiz. Bu gerçeği göz ardı etmek, mühendislik etiğiyle bağdaşmadığı gibi can güvenliğiyle de bağdaşmaz. Denizli’mizin depremle yaşayan bir coğrafyada yer aldığı gerçeği; bizi yıldırmak değil, hazırlamak için bir çağrıdır. Mühendislik bilimi, insanlığın doğayla kurduğu akılcı diyaloğun adıdır. Bu diyaloğu inşa sektörü, kamu kurumları ve vatandaşlar el ele yürütürse, güvenli bir Denizli mümkündür. Bu sorunun cevabı, yalnızca rakamlardan ibaret değildir. Deprem dayanımı; yapının projelendirilme biçiminden kullanılan malzemeye, zemin koşullarından binanın yaşına, hatta merdiven konumuna kadar pek çok faktörün bir bütünüdür. İMO Denizli Şube Başkanı olarak, bu konuyu halkımızla açık ve anlaşılır bir şekilde paylaşmayı bir görev sayıyorum” dedi.
“SIVILAŞMA MEVCUT…”
Başkan Türk, Denizli il merkezi ve çevresinde, özellikle Çürüksu Ovası boyunca uzanan bazı alüvyon zeminlerde sıvılaşma ve oturma riski mevcut olduğunu söyledi. “Deprem anında suya doygun ince kumlu-siltli zeminler, sıvı gibi davranabilir” diyen Başkan Türk, “Bu durum temellerin altındaki desteği aniden ortadan kaldırır. Buldan ve Babadağ gibi bölgeler ise farklı zemin yapılarıyla kendi özgün risk profillerini taşımaktadır. Bu nedenle deprem güvenliği değerlendirmesi hiçbir zaman salt yapı ölçeğinde yapılmamalıdır. Zemin davranışı ve temel sistemi, bütünün ayrılmaz bir parçasıdır” diye konuştu.
BULDAN VE BABADAĞ'DAKİ DEPREMLER BİZE NE SÖYLÜYOR?
Buldan ve Babadağ’da 3.5 ve üzerindeki büyüklükteki depremleri de değerlendiren Türk, “ Bu depremler can ve mal kaybına yol açan büyük yıkımlar yaratmaz; ancak önemli bir uyarı sinyalidirler. Bu depremler bize iki mesaj vermektedir. Deprem fayları aktif durumdadır. Buldan ve Babadağ çevrelerindeki fay sistemleri enerji biriktirmeye devam etmekte ve periyodik olarak küçük deşarjlar yapmaktadır. Büyük bir deprem öncesinde bu tür aktiviteler yaşanabileceği gibi, bu aktiviteler bağımsız olarak da devam edebilir” diyerek uyarılarda bulundu.
“DEPREM PERFORMANS ANALİZİ ŞART”
“1999 yılı ve öncesinde yapılan yapılarla ilgili acilen deprem performans analizi yaptırılmalıdır” diyerek Denizlililere uyarılarda bulunan Başkan Türk, “Bina stoğumuzun durumu sorgulanmalıdır. Özellikle 1999 öncesinde, eski yönetmelikler kapsamında ya da kaçak olarak inşa edilmiş yapıların büyük çoğunluğu, bugünkü deprem yönetmeliği gerekliliklerini karşılamamaktadır. Bu binalar için acilen deprem performans analizi yaptırılmalıdır. Korku değil, bilinç. Paniğe kapılmak yerine yapıcı adımlar atmak; hem birey hem de toplum olarak tek doğru yaklaşımdır” ifadelerini kullandı.
Başkan Türk son olarak depreme karşı gerçek güvenliği sağlamak için 5 tavsiyede bulundu;
• Binanızın Yaşını ve Ruhsat Durumunu Öğrenin: 1999 öncesi inşaat, kaçak yapı ya da projeden farklı uygulama söz konusuysa acil değerlendirme yaptırın.
• Bağımsız Zemin Etüdü Talep Edin: Yeni yapılacak her bina için güncel zemin sınıflandırması ve sıvılaşma analizi zorunludur. Eski binaların güçlendirilmesinde de zemin koşulları göz önüne alınmalıdır.
• Projeye Uyumu Denetleyin: İnşaat sürecinde bağımsız hakediş ve beton kalite kontrolleri, deprem güvenliğine yapılmış en değerli yatırımdır.
• Merdivenlerinizi Gözden Geçirin: Deprem sonrası kaçış yolunuzun sağlam olduğundan emin olun; merdiven çevresindeki yapısal hasarları görmezden gelmeyin.
• Uzman Görüşü Alın: Binanızın güvenliğinden şüphe duyuyorsanız, İMO onaylı inşaat mühendisinden resmi bir deprem performans analizi talep edin. Bu analiz, hem sizi hem de ailenizi korur.