Ekonomi

Eşel mobil sistemi devreye alındı! Akaryakıt zamları pompaya yansımayacak...

Orta Doğu’nun merkezinde patlak veren savaş, küresel enerji piyasalarında deprem etkisine neden olmuş, cuma gününü 70 dolar seviyesinde kapanan Brent petrolün varil fiyatı kısa sürede 84 dolar seviyesine tırmanmıştı. Gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatına 6,70 TL, benzinin litre fiyatına ise 2,50 TL zam yapılması bekleniyordu. Yaşanan son gelişme ile birlikte daha önce kullanılan "eşel mobil sistemi" devreye alınacak ve zamlar pompaya yansımayacak.

Ekonomi Haber - Bugünden itibaren geçerli olmak üzere motorine yüzde 10,5 oranında zam yapılmıştı ve litre fiyatı 70 liraya yaklaşacaktı.

Motorinin litre fiyatına 6,70 TL, benzinin litre fiyatına ise 2,50 TL zam yapılması bekleniyordu.

Artış sonrası benzinin litre fiyatı 61 TL, motorin ise 68 TL seviyesine çıkmış olacaktı.

Fakat yaşanan son gelişme ile daha önce kullandığımız, 2021 yılının son çeyreğinde ise devreden çıkarılan "eşel mobil sistemi" yeniden uygulamaya konuldu.

Böylelikle akaryakıt fiyatlarında zamlar gerçekleşecek fakat devlet bu zamları ÖTV üzerinden karşılayarak pompa fiyatına yansıtmayacak.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?

Akaryakıt fiyatlarında dalgalanmaların enflasyon üzerindeki baskısını sınırlamak amacıyla hayata geçirilen eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını engellemeyi hedefliyordu. Sistem kapsamında, fiyat artışları Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengelenerek tüketicinin zamdan etkilenmemesi sağlanıyordu.

Uygulamaya göre, vergiler hariç motorin fiyatında 50 kuruşluk bir artış oluştuğunda, aynı tutarda ÖTV indirimi yapılıyor ve pompa satış fiyatı sabit tutuluyordu.

Fiyatların gerilemesi halinde ise bu kez ÖTV artırılarak daha önce vazgeçilen vergi geliri telafi ediliyordu.

Bu mekanizma sayesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı, hem tüketiciyi ani fiyat artışlarına karşı korumayı hem de dezenflasyon sürecini desteklemeyi amaçladı.

Ancak Türkiye’de bir süredir uygulanan eşel mobil sistemi, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurlarındaki sert yükselişin ardından akaryakıt ürünlerinde kaldırıldı.

Böylece akaryakıt fiyatları yeniden uluslararası piyasa ve kur hareketlerine doğrudan bağlı hale geldi.