Denizli; 2023/2024’ Barselona’nın, 2024/2025’de Viyana’nın ve 2025/2026’da Portekiz’in Cascais şehrinin Avrupa Demokrasi Başkenti seçildiği yarışmanın 4.’sünde (2026/2027) “Ankara, Brüksel ve Tiran” ile birlikte ilk 4 aday şehirden biri olarak yarışacak. Bu 4 aday şehirden oluşan “kısa listeden” 2027’nin Avrupa Demokrasi Başkenti; Mart 2026’da Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerden yapılan başvurularla oluşturulan “Vatandaş Jürisi” tarafından seçilecek.
YEREL YÖNETİMLER OTOKRASİYE KARŞI DEMOKRATİK BİRER SET!
2021 yılında Viyana’da, Avusturya Siyaset İnovasyonu Enstitüsü tarafından bir STK olarak kurulan Avrupa Demokrasi Başkenti (ECoD) girişimi 2023-2024 döneminden bu yana Avrupa Konseyi’ne üye devletlerin yerel yönetimleri arasında yarışma ile “demokrasi başkenti” seçimi yapıyor. Kurum bu yarışma ile nüfusu 100 binin üzerindeki Avrupa şehirlerinde “yerel yönetimlerde; katılımı, farkındalığı, demokratik yönetimi ve sosyal uyumu teşvik etmeyi, güçlendirmeyi ve genişletmeyi” amaçlıyor. Şehirlerin ve bu kentlerin yönetimini üstlenen belediyelerin “demokrasiyi güçlendirmede kritik rol oynadığının” altını çizen kurum; yine bu kentlerin kriz zamanlarında ulusal ve uluslararası düzeyde ortaya çıkan otoriter dalga ve yönetimlere karşı demokrasinin kaleleri olduğunun altını da çiziyor. Yarışmanın en belirleyici amacı ise; “demokratik yeniliğe son derece bağlı şehirleri ayırt etmek ve onları onurlandırmak” şeklinde tanımlanıyor ve vurgulanıyor.
DENİZLİ; İLK 4 ADAY ŞEHİR ARASINA NASIL SEÇİLDİ?
**Mart 2024’te Büyükşehir Belediye Başkanlık koltuğuna oturan CHP’li Başkan Bülent Nuri Çavuşoğlu’nun “Önce İnsan” eksenli ve sosyal belediyecilik odaklı yerel yönetim anlayışı, projeleri ve uygulamaları ile öne çıkan ve farkındalık yaratan Denizli kenti, Avrupa Demokrasi Başkenti yarışmasına dahil oldu. Denizli Büyükşehir Belediyesi 1 Eylül ile 15 Kasım 2025 tarihleri arasında alınan başvurulara aday olarak müracaat etti.
**Kasım 2025’te Avrupa Demokrasi Başkenti (ECoD) Girişimi (STK) Denizli Büyükşehir Belediyesi’nin başvuru belgeleri inceledi ve uygun buldu. Denizli'nin başvurusu kabul edildi.
**Aralık 2025’ten itibaren uzmanlar tüm başvuruları değerlendirir ve en fazla dört adaydan oluşan bir kısa liste sundu. Denizli 4 adaydan oluşan kısa listeye seçildi.
JÜRİ ÜYELERİ DENİZLİ’DE TEMASLARDA
**Ardından Ocak 2025’te bir heyet Denizli'ye geldi ve aday şehirde inceleme ve temaslarda bulundu.. Avrupa Demokrasi Başkenti (ECoD) 2027 adaylığı kapsamında ilk 4 şehir arasına kalan Denizli’de, uluslararası jüri heyeti saha ziyaretini gerçekleştirdi. Jüri üyeleri Bruno Kaufmann, Paulina Fröhlich ve Helfried Carl Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu ile bir araya gelerek kentin demokratik yönetişim uygulamalarını yerinde inceledi ve katılımcı belediyecilik uygulamaları hakkında bilgi aldı.
**Jüri üyeleri çok sayıda görüşme yaptı, sahada incelemelerde bulundu; Ziyaret kapsamında jüri heyeti Denizli Büyükşehir Belediye Meclisi’nde iktidar ve muhalefet partisi temsilcileriyle bir araya geldi. Ayrıca sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve jüri tarafından bağımsız olarak belirlenen siyasi uzmanlarla toplantılar yapıldı. Bu görüşmelerde, Denizli’de karar alma süreçlerinin çok paydaşlı, şeffaf ve katılımcı bir yaklaşımla yürütüldüğü doğrudan aktarıldı.
**Programın devamında jüri üyeleri, Denizli’nin katılımcı demokrasi ve sosyal belediyecilik anlayışını sahada gözlemledi. Denizli Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Spor ve Yaşam Merkezi, dezavantajlı grupların kamusal hizmetlere eşit erişimini önceleyen kapsayıcı yaklaşımın; Pelitlibağ Çocuk Gelişim Merkezi, erken çocukluk eğitiminde fırsat eşitliği ve kadınların toplumsal yaşama katılımını destekleyen sosyal politikaların; Bayramyeri-İstiklal Caddesi yaya öncelikli düzenlemeleri ise yurttaş ve esnaf görüşleri doğrultusunda şekillenen insan odaklı ve sürdürülebilir ulaşım anlayışının örnekleri olarak jüriye sunuldu.
**Mart 2026 sonuna kadar Vatandaş Jürisi; kısa listeden Avrupa Demokrasi Başkentini seçer. İçlerinde Denizli’nin de bulunduğu 4 aday şehirden oluşan “kısa listeden” bir kent 2027’nin Avrupa Demokrasi Başkenti olarak 2026 yılının Mart ayı sonuna kadar Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerden yapılan başvurularla oluşturulan “Vatandaş Jürisi” tarafından internet üzerinden oy kullanılarak seçilir.
YARIŞMA AVRUPA MEDYASINDA!
ECoD Girişimi isimli STK tarafından organize edilen yarışma ve 2027 finaline kalan 4 şehir haberi Avrupa Konseyi Üyesi 47 ülkedeki yayın ve medya organlarına da konu oldu. Jüri Heyeti Denizli’nin de içinde olduğu 4 kentte inceleme ve görüşme trafiği yürütürken yarışma dış basında “Dört Şehir 2027 Avrupa Demokrasi Başkenti Unvanı İçin Yarışıyor” başlığı ile yer aldı. İşte Avrupa’da yer alan o haber;
DENİZLİ 3 ÜLKENİN BAŞKENTİ 3 ŞEHİRLE YARIŞIYOR
“Dört Şehir 2027 Avrupa Demokrasi Başkenti Unvanı İçin Yarışıyor; Viyana'daki, Katılım Ofisi gibi girişimlerin ve Katılımcı Çocuk ve Genç Milyon gibi etkili projelerin hayata geçirildiği son derece başarılı bir Demokrasi Yılı'nın ardından, Avrupa'daki dört şehir, dönüştürücü Avrupa Demokrasi Başkenti (ECoD) unvanı için yarışacak. Bu yarışma, demokratik yeniliğe son derece bağlı şehirleri onurlandırmayı ve ayırt etmeyi amaçlıyor.
2027 Avrupa Demokrasi Başkenti unvanı için yarışan şehirler Ankara (Türkiye), Brüksel (Belçika), Denizli (Türkiye) ve Tiran (Arnavutluk).
Ayrıca, Maia (Portekiz), 15 ülkeden 27 şehri kapsayan Avrupa Şehir Ağı'na katılıyor; bu da zorlu zamanlarda demokratik değerlere yönelik açık bir bağlılığı gösteriyor. Dahası, birçok şehir şimdiden ECoD 2028 için başvurmaya büyük ilgi gösterdi ve bu da bu girişimin yankısını ve geniş tanınırlığını vurguluyor. Avrupa Demokrasi Başkenti başvurularını başarıyla tamamlayan tüm şehirler, otomatik olarak Avrupa Şehir Ağı'na katılırlar. Bu ağ, demokratik yenilik ve tanıtımda öncü olan özel şehirlerden oluşmaktadır. Avrupa Şehir Ağı, seçilmiş temsilcilere ve kamu görevlilerine, kendi şehirlerinde sürdürülebilir çözümlere dönüştürülebilecek en iyi uygulamaları paylaşmaları için bir platform sunmaktadır.
HELFRİED CARL; “ŞEHİRLER DEMOKRASİNİN KALELERİ”
ECoD'nin kurucusu Helfried Carl, şehirlerin demokrasiyi güçlendirmede oynadığı kritik rolün altını çizerek şunları söyledi: “Bu kriz zamanlarında, şehirler ulusal ve uluslararası düzeyde devam eden otoriter dalgaya karşı demokrasinin kaleleri olduklarını kanıtladılar. Demokratik yenilikler konusundaki paylaşımları, siyasi sistemlerimizi canlandırmaya yardımcı oluyor. Bu etkileyici ve motive olmuş dördüncü aday grubu, ECoD Şehir Ağı'nı genişletirken, birçok şehrin 2028'e gösterdiği ilgi, girişimin uzun ömürlülüğünü yeniden teyit ediyor.”
SEÇİM SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Avrupa Demokrasi Başkentleri iki aşamalı bir süreçle seçilir. İlk olarak, demokrasi, şehir planlaması ve kalkınma alanlarında seçkin beş uzmandan oluşan bir Uzmanlar Jürisi, her bir eksiksiz ve uygun başvuruyu, yıllık Başvuru Çağrısında belirtilen açık ve şeffaf kriterlere göre titizlikle değerlendirir. Uzmanlar Jürisi, Şubat 2026 ortasına kadar en fazla üç seçkin adaydan oluşan bir kısa liste oluşturuyor. Nihai karar, Avrupa Konseyi üye devletlerinin tamamından ve Kosova'dan 4.500'den fazla ilgili bireyden oluşan bir Vatandaşlar Jürisi'ne ait olur.
ÖNCEKİ AVRUPA DEMOKRASİ BAŞKENTLERİ
Barselona, 2023/24'ün ilk Demokrasi Başkenti olarak seçildi. Viyana 2024/25'te bu unvanı taşıdı ve Portekiz’in Cascais Belediyesi, Avrupa Demokrasi Başkenti 2026 olarak önümüzdeki Mart ayında Demokrasi Yılı'nı başlatacak; demokrasiyi kutlamak ve en iyi uygulamaları sergilemek için bir dizi etkinlik düzenleyecek ve Avrupa Demokrasi Başkenti 2027'yi duyurmak için zemin hazırlayacak.
AVRUPA DEMOKRASİ BAŞKENTİ ÜNVANI: SEÇİLEN KENTE NELER KAZANDIRIR?
Bu unvanı taşıyan şehir, sivil toplum ve vatandaşlarıyla yakın iş birliği içinde çalışarak, Avrupa genelinden ziyaretçileri çeken ve demokrasi, eğitim ve inovasyonu ilerletmek için iş birliğini teşvik eden çeşitli ilgi çekici etkinlikler ve faaliyetler düzenlemektedir. Bu unvan aynı zamanda şehrin demokratik mükemmellik merkezi olarak uluslararası itibarını güçlendirerek, yurttaşlık gururunu teşvik etmekte ve ilerlemede lider konumunu pekiştirmektedir. Ek olarak, şehir Avrupa Şehir Ağı'nda öncü bir rol üstlenmekte ve üye şehirlerden temsilcilerin belediye demokrasisinin teşvikinde bilgi ve en iyi uygulamaları paylaşmak üzere bir araya geldiği toplantılara ev sahipliği yapmaktadır.
AVRUPA DEMOKRASİ BAŞKENTİ NEDİR?
Avrupa Demokrasi Başkenti, 2021 yılında Viyana, Avusturya'daki Siyaset İnovasyonu Enstitüsü tarafından kurulan kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan ECoD gemeinnützige GmbH'nin bir girişimidir. ECoD STK'sının misyonu, Avrupa Konseyi üye devletlerinde katılımı ve farkındalığı teşvik ederek ve genişleterek özellikle yerel yönetimlerde demokratik yönetimi teşvik etmek ve sosyal uyumu güçlendirmektir.
HAYDİ DENİZLİ KENTİMİZİ AVRUPA DEMOKRASİ BAŞKENTİ YAPALIM!
Evet, 2024 Barselona, 2025 Viyana ve 2026 Portekiz’in Cascais şehrinden sonra 2027’nin Avrupa Demokrasi Başkenti yarışması finaline kalan Denizli yarışmanın 4. döneminde ilk 4 aday şehir arasına girdi. Bu yarışta Denizli’nin işi hem öyle çok kolay değil. Hem de Ankara, Brüksel ve Tiran gibi ülkelerinin başkenti önemli şehirlerle yarışacağı için oldukça meşakkatli. Ancak bu yarışmanın seçicileri sadece “yarışma jürisini” oluşturan 4-5 kişi değil. Asıl Jüri; 47 ülkeden 5 bine yakın üyeden oluşan “vatandaş jürisi.” 2027’nin Avrupa Demokrasi Başkenti olarak 2026 yılının Mart ayı sonuna kadar Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerden yapılan başvurularla oluşturulan “Vatandaş Jürisi” tarafından internet üzerinden oy kullanılarak seçilecek. Demokrasinin geleceğini şekillendirmekle ilgilenen vatandaşlar, Vatandaş Jürisine katılmak için başvuruda bulunabiliyorlar.
DENİZLİLİLER 2 AYINIZ VAR, ÜYE OLUN OY KULLANIN!
İşte burada biz diyoruz ki; Haydi Denizli ‘Vatandaş Jürisi’ne Üye Olalım, Oy Kullanalım. Ve kentimizi Avrupa Demokrasi Başkenti yapalım. Haydi Denizlililer vatandaş jürisine katılın ve aşağıdaki adresten oy kullanın...
Vatandaş Jürisi’ne üye olmak için https://capitalofdemocracy.eu adresini ziyaret edin. Demokrasinin geleceğini şekillendirmekle ilgilenen ve Denizli’yi Avrupa Demokrasi Başkenti seçmek isteyen Denizlili vatandaşlar, Vatandaş Jürisine katılmak için https://capitalofdemocracy.eu/join-the-citizens-jury/ adresinden başvurabilirler. İletişim: Laura Thomas, Avrupa Şehir Ağı Yöneticisisilt@capitalofdemocracy.eu dan iletişim sağlayabilirler…