Ekonomi Haber - Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Tahsilat Genel Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Vergi dairelerine yönelik borçların 72 aya kadar taksitlendirilmesine ilişkin esaslar düzenlenirken taksitlendirmelerde uygulanacak tecil faizi oranı yıllık yüzde 29 olarak belirlenerek, yıllık yüzde 39 olan cari tecil faiz oranının 10 puan altında tutuldu. Uygulamadan yararlanmak için 31 Ağustos'a kadar müracaat edilmesi gerekiyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığının vergi borçlarıyla ilgili tebliği Resmi Gazete’de yayımlanırken Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç, yazısında, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) da prim borçlarına ilişkin aynı doğrultuda genelge yayımlayacağını belirtti.
Vergi dairesine borçlu olanlara, yapacakları başvuru üzerine, cari tecil faiz oranından daha düşük faizle borçlarını 72 aya kadar taksitle ödeme imkanı getirildi. Vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi ve öncesi olan tüm alacaklar taksitlendirilebilecek.
Gelir, kurumlar, katma değer vergileri, harçlar, trafik idari para cezası, ecrimisil, adli para cezası ve öğrenim kredileri gibi alacaklar kapsamda yer alıyor. Ancak özel tüketim vergisi ve geçici vergi ile bunlarla bağlantılı alacaklar, taksitlendirme dışında tutuldu.
Başvurular, Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr), Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr), e-Devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden elektronik ortamda ya da vergi dairelerine doğrudan veya posta yoluyla yapılabilecek.
Kıvanç, birden fazla vergi dairesine borcun bulunması halinde, her bir vergi dairesine ayrı ayrı başvuru yapılacağını vurgularken, borçlar için kısmi başvuru yapılamayacağını, tüm borçlar için başvuru yapılması gerekeceğini belirtti.
TAKSİT SAYISI NASIL BELİRLENECEK?
Taksitlendirilen borçlara ilişkin birinci taksit eylülde, izleyen taksitler de aylık olarak bu ayı takip edecek şekilde yatırılacak. Kıvanç, taksit sayısı çok zor durum hali ve alacağın türüne göre belirleneceğini aktardı.
16 Haziran 2026 tarihi itibarıyla faal mükellefiyet kaydı bulunan ve bilanço esasına veya işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin borçlarının, mali durumlarına ilişkin likidite oranlarına bakılarak taksitlendirileceğini belirten Kıvanç, tecil edilen borçların, mali durumuna ilişkin likidite oranı 0,50 veya 0,50’den büyük olması halinde 36 taksit, 0,50’den küçük 0,30’dan büyük olması halinde 48 taksit, 0,30 veya 0,30’dan küçük olması halinde 72 eşit taksitte ödeneceğini kaydetti. Kıvanç, bu kapsamda olmayan borçluların borçlarının ise 48 eşit taksitte ödeneceğini aktardı.
Öte yandan Kıvanç, mükelleflerin banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) ve katma değer vergisinden (KDV) olan borçları ile bunlara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme faizi ve gecikme zamları, bunların beyannamelerine dair damga vergileri ile gecikme zamlarının ise 12 eşit taksitte ödeneceğini belirtti.
LİKİDİTE ORANI NASIL HESAPLANACAK?
Taksit sayısının belirlenmesinde önemli olan likidite oranının nasıl hesaplanacağına dair de detayları aktaran Kıvanç, "Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin likidite oranı “Dönen varlıklar – Stoklar / Kısa vadeli yabancı kaynaklar” formülüne göre hesaplanacak. İşletme hesabına göre defter tutan, ticari kazancı basit usulde tespit edilen ve serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflerin likidite oranı ise “Kasa + Banka + Kısa vadeli alacaklar / Kısa vadeli borçlar” formülü ile hesaplanacak" dedi.
Kıvanç, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin dönen varlıklarından stoklar düşüldükten sonra kalan tutar kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünerek likidite oranının hesaplanacağını, işletme hesabına göre defter tutan mükelleflerin ise kasa, banka ve kısa vadeli alacakları toplanarak kısa vadeli borçlarına bölüneceğini aktardı.
Bununla ilgili bir örnek de veren Kıvanç, şu ifadeleri kullandı: "Örneğin (A) isimli şirketin 468 bin TL gelir vergisi, damga vergisi ve gecikme zammı, 180 bin TL de KDV ve gecikme zammı borcu olsun. Bu mükellefin likidite oranı 0,30’un altında hesaplanmıştır. Bu durumda mükellefin 180 bin TL KDV borcu 12 eşit taksite, 468 bin TL'lik borcu ise 72 eşit taksite bölünecek"
TAKSİT TUTARI NASIL HESAPLANACAK?
Başvurusunu 31 Ağustos 2026 tarihine kadar yapan mükelleflerin borçlarına yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanacağını vurgulayan Kıvanç "Ancak, borcun asıllarına vade tarihinden tecil talep tarihine kadar geçen süre için aylık yüzde 3,7 oranındaki gecikme zammı hesaplanarak toplam borç tutarı belirlenecek. Toplam borç tutarı taksit sayısına bölünecek. Bulunacak taksit tutarlarına uygulanacak tecil faizi, her taksit için ödeme tarihine göre hesaplanacak" dedi.
TEMİNATSIZ TAKSİTLENDİRME İMKANI
Resmi Gazete'nin 13 Haziran tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil uygulamasına konu tutar 10 milyon TL olarak belirlenirken vergi dairesine borcu bulunanların yüzde 99'u teminatsız taksitlendirme imkanına kavuşmuş oldu. Ancak borcun 10 milyon TL'nin üzerinde olması halinde, bu tutarı aşan kısmın yarısı değerinde teminat gösterilmesi gerekecek.
Kıvanç, bununla ilgili olarak yazısında "Tecil edilen borcu 10 milyon lira ve altında olan mükelleflerden teminat alınmayacak. Borcu 10 milyon liradan fazla olanlardan ise bu tutarı aşan kısmının yarısı değerinde teminat alınacak. Örneğin 15 milyon lira borcu olan mükelleften 2,5 milyon lira teminat istenecek" dedi.
Öte yandan Kıvanç, Tebliğin yayımlandığı 16 Haziran 2026 tarihi itibarıyla tecil edilmiş ve şartlara uygun şekilde ödemeleri devam eden mükelleflerin bu tarihten sonraki taksitleri için yüzde 29 faiz uygulanacağını, bunun için başvuru şartı aranmayacağını belirtti. Fakat Kıvanç, mükellefin ayrıca taksit süresini uzatma hakkından yararlanmak istemesi halinde 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvuru yapmasının gerekeceğini aktardı.
Kıvanç "Tecil başvurusunda bulunmuş fakat başvurusu henüz sonuçlanmamış mükellefler yeni tebliğdeki taksit kolaylığından yararlanmak için 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvuru yapmak zorunda olacak. Bu kişilerin borçlarına ilk müracaat tarihinden 16 Haziran 2026 tarihine kadar olan dönem için yüzde 39, bu tarihten sonrası için yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanacak. Tecil başvurusu henüz kabul edilmemiş olanların 31 Ağustos’a kadar yeni tebliğden yararlanmak için başvurmaması halinde tecil faizi yüzde 39 olacak" dedi.
Ödemelerin süresinde ve tam yapılmaması durumunda taksitlendirme ihlali olacak. Ödenmeyen taksitin ertesi taksit süresinde verilmesi şartıyla bir takvim yılında en fazla iki kez süresinde ödememe veya eksik ödeme ihlal sebebi sayılmayacak. Bir takvim yılında ikiden fazla taksidin süresinde ödenmemesi halinde ise taksitlendirme ihlal olacak.
Bir takvim yılında iki taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde tecil ihlal edilmemiş sayılacağını vurgulayan Kıvanç, buna karşılık süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitin, takip eden taksit ödeme süresi içinde tecil faiziyle birlikte ödenmesinin gerekeceğini kaydetti.
MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ VE TRAFİK CEZALARI
Motorlu taşıtlar vergisi mükelleflerinin her bir taşıt itibarıyla hesaplanacak toplam borç tutarı üzerinden başvuruda bulunacaklarını belirten Kıvanç, Motorlu Taşıtlar Vergisi, motorlu taşıtlar vergisine ait gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezası ile trafik para cezaları, otoyol ve köprü geçiş ücreti borçlarının tecil edilmesi ve tecilin ihlal olmaması koşuluyla motorlu taşıta ilişkin fenni muayene izin belgesi veya uçuşa elverişlilik belgesi verileceğini aktardı. Kıvanç devamında "Ancak, motorlu taşıtların satış ve devirlerinin yapılabilmesi için tecil edilen borcun tamamının ödenmesi gerekecek" dedi.