Teknoloji Haber - Türkiye'nin önde gelen savunma sanayii şirketlerinden STM, 15 yılı aşkın süredir NATO'nun komuta kontrol, karar destek ve istihbarat yazılımlarına yönelik kritik projeler yürütüyor. Bugün NATO'nun hava komuta kontrol sistemlerinden istihbarat paylaşım altyapısına, entegrasyon çekirdeğinden karar destek sistemlerine kadar birçok kritik yazılım Türk mühendisleri tarafından geliştiriliyor.
İHA muhabirine değerlendirmelerde bulunan STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, şirketin NATO ile iş birliğinin 2010'lu yılların başında başladığını belirterek, Türkiye'nin NATO'ya yazılım alanında en fazla hizmet sağlayan firmalarından biri olduklarını söyledi.
"NATO'nun en büyük yazılım projelerinden biri Türk mühendislerine emanet edildi"
STM'nin NATO ile ilk büyük çalışmasının, NATO'nun Stratejik Seviye Hava Komuta Kontrol ve Füze Savunma Bilgi Sistemi olan AIRC2IS projesi olduğunu ifade eden Güleryüz, şunları kaydetti:
"2010'lu yılların başında NATO'nun Stratejik Seviye Hava Komuta Kontrol Yazılımı olan AIRC2IS projesiyle NATO için ürün ve hizmet geliştirmeye başladık. O dönem başka bir Türk firmasıyla birlikte ihaleyi kazandık. Bu proje, o gün için hatta belki de bugün hâlâ NATO tarafından bir Türk firmasına verilmiş en büyük yazılım ihalelerinden biridir. Stratejik seviye hava komuta kontrol sistemi STM tarafından geliştirildi ve şu anda NATO bünyesinde aktif olarak kullanılmaya devam ediyor."
AirC2IS projesi, NATO'nun hava harekâtı ile aktif balistik füze savunma planlarının analiz, planlama, görevlendirme ve icra süreçlerini yöneten stratejik bilgi sistemi olma özelliğini taşıyor.
NATO'nun istihbarat altyapısı STM tarafından geliştiriliyor
Güleryüz, şirketin halen yürüttüğü en büyük NATO projesinin ise INTEL-FS2 olduğunu belirterek, NATO'nun istihbarat altyapısının geliştirilmesinde kritik görev üstlendiklerini söyledi.
2022 yılında açılan iki ayrı ihalenin de STM tarafından kazanıldığını dile getiren Güleryüz, "Bir ihale istihbarat verilerinin saklanacağı altyapıyı, veri tabanı modellerini ve arka uç mimarisini kapsıyordu. Diğeri ise NATO kullanıcılarının ekranlarında göreceği uygulamaların geliştirildiği ön yüz kısmını içeriyordu. Her iki ihaleyi de STM kazandı. 2023 yılında başladığımız proje artık nihai kabul aşamasına geldi" ifadelerini kulladı.
Dünya genelindeki NATO karargâhları arasında istihbarat paylaşımının STM'nin geliştirdiği yazılım üzerinden gerçekleştirildiğini vurgulayan Güleryüz, şöyle konuştu:
"Dünyanın birçok noktasından gelen istihbarat bilgilerinin sınıflandırıldığı, anlamlandırıldığı ve NATO kullanıcılarının kullanımına sunulduğu altyapıyı geliştirdik. Yapay zekâdan da faydalanarak özellikle verilerin anlamlandırılması gibi alanlarda son derece etkin bir yazılım ortaya çıktı. Bir Türk firmasının NATO'ya böyle bir altyapı kazandırıyor olması bizim için ayrı bir gurur."
Güleryüz, NATO'nun mevcut memnuniyeti doğrultusunda yeni bir yazılım bileşeninin de ihalesiz olarak STM'ye verilmesine karar verildiğini, bu sürecin de kısa süre içerisinde başlayacağını bildirdi.
Afganistan'da geliştirildi, bugün tüm NATO'da kullanılıyor
STM'nin geliştirdiği Integration Core (INT-CORE) yazılımının ilk olarak Afganistan'da görev yapan NATO ülkelerinin farklı komuta kontrol sistemlerini ortak çalışabilir hale getirmek amacıyla geliştirildiğini anlatan Güleryüz, sistemin bugün de NATO'nun temel entegrasyon altyapılarından biri olarak kullanılmaya devam ettiğini söyledi.
Güleryüz, şu değerlendirmede bulundu:
"Her ülkenin farklı altyapıları, farklı mesaj formatları vardı. Bunların birbirleriyle haberleşmesini sağlamak kolay değildi. Geliştirdiğimiz entegrasyon çekirdeği bugün hâlâ NATO'da farklı sistemlerin haberleşmesini sağlayan merkezi yapı olarak görev yapıyor. NATO'nun bu projeyi tek kaynak olarak STM'ye vermesi de sahip olduğumuz mühendislik yetkinliğinin önemli bir göstergesi."
INT-CORE, savaş alanındaki farklı bilgi sistemlerinden gelen verileri ortak bir yapıda toplayarak standart hale getiriyor ve karar vericilere gerçek zamanlı durumsal farkındalık sağlıyor. Sistem, son olarak NATO'nun CWIX tatbikatlarında veri entegrasyonu ve "data lake" altyapısı oluşturulmasında aktif olarak kullanıldı.