İl Afet Yönetim Kurumu (PDMA), eriyen buzullar ve değişken hava şartları nedeniyle artan sel riskine karşı uyarıda bulundu. Kurum, daha fazla yağışın önümüzdeki günlerde durumu kötüleştirebileceğini bildirdi.

PDMA ayrıca, mevcut hava şartları nedeniyle Swat, Upper Dir, Kohistan, Buner ve diğer ilçe ve bölgeler için alarm yayımladı.

Yeşilay Uşak Şube Başkanı Halil Yücel burada yaptığı açıklamada; "Bugün burada, Türkiye’nin dört bir yanında eş zamanlı olarak gerçekleştirilen 13. Geleneksel Yeşilay Bisiklet Turu vesilesiyle bir araya gelmiş bulunuyoruz. Çocuklarımızı ve gençlerimizi zararlı alışkanlıklardan korumak, onlara sağlıklı yaşam kültürü kazandırmak hepimizin ortak sorumluluğudur. Yeşilay, yasaklayıcı değil; bilinçlendirici, koruyucu ve destekleyici bir anlayışla çalışmalarını sürdürmektedir. Gelin hep birlikte sağlıklı nesiller, güçlü aileler ve bağımlılıklardan uzak bir Türkiye için çalışmaya devam edelim." dedi.

Etkinlik toplu fotoğraf çekimi ve Yeşilay baskılı balonların gökyüzüne bırakılmasıyla son buldu.

İran medyasında bilgi sahibi bir kaynağa dayandırılan haberde, Tahran yönetiminin ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmeye yönelik çerçeve anlaşma konusunda henüz nihai bir karar almadığı bildirildi. Haberde, anlaşma zaptının siyasi, hukuki ve teknik yönlerine ilişkin incelemenin uzmanlar ve karar alma düzeylerinde sürdüğü belirtildi.

Katarlı heyet Tahran’da

İran’ın yarı resmi haber ajansı ISNA’ya göre Katar’dan bir heyet, ABD ile İran arasındaki müzakereleri ilerletmek üzere bugün Tahran’a geldi. Arabuluculuk heyetine Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Thani’nin danışmanı başkanlık ediyor.

Tasnim Haber Ajansı ise ziyaretin amacının "diplomatik süreçteki son gelişmeleri gözden geçirmek" olduğunu aktardı.

Şehit polis memuru için Muğla Emniyet Müdürlüğü bahçesinde tören düzenlendi. Törene Muğla Valisi İdris Akbıyık, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, adli personel, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Adem Şen, İl Emniyet Müdürü Süleyman Karadeniz, Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras, siyasi parti il başkanları, emniyet ve askeri personel, babası Bilal Baş, eşi Özlem Baş ile vatandaşlar katıldı. Törende şehit polis Tayfun Baş'ın kendisi gibi polis olan eşi Özlem Baş'ın yaptığı konuşma yürekleri dağladı.

Özlem Baş, "Tayfun korkma, Kelime-i Şehadet getir, cennete gidiyorsun. Ben sadece sensiz kalacağım diye üzülüyorum. Sen şehit oldun aslan kocam benim" sözleri sonrası kızını yanına çağırarak, "Babanız melek oldu, burada baban var. Ama bizi her zaman koruyacak. Çünkü biz güçlüyüz tamamı mı kızım. Çünkü benim kızım artık şehit kızı" diyerek eşine kızı ile birlikte veda etti.
Düzenlenen törende şehit polis memurunun öz geçmişinin okunmasının ardından Kur'an-ı Kerim okundu. Muğla İl Müftüsü Dr. Rüstem Can'ın okuduğu dua sonrası şehidin cenazesi, toprağa verilmek üzere Denizli'ye gönderildi.

Antik kentin tanıtımına katkı sağlamak amacıyla tarihi kentte gezi programı düzenlendi. Yaklaşık bir saat süren gezinin ardından antik stadyumda klasik müzik konseri sunuldu.

"Kazı çalışmalarında önemli mesafe katedildi"

Syedra Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Ertuğ Ergürer ise 2019 yılından bu yana sürdürülen kazı ve bilimsel araştırmalar sayesinde antik kentte önemli bulgulara ulaşıldığını belirtti. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sağladığı desteklerle son üç yılda çalışmaların büyük ivme kazandığını ifade eden Ergürer, kentin birçok noktasının gün yüzüne çıkarıldığını ve kazı faaliyetlerinin planlanan program doğrultusunda kesintisiz devam ettiğini söyledi.

Konuşmaların ardından "Caleopa" grubu tarafından klasik müzik konseri gerçekleştirildi.

Çarşamba günü sıcaklıklar zirve noktasına ulaşacak. Denizli merkez ve Beyağaç’ta bunaltıcı bir sıcaklık hakim olurken, merkezde en yüksek sıcaklık 36 derece, en düşük sıcaklık ise 21 derece olarak ölçülecek. Diğer ilçelerde ise parçalı bulutlu bir hava görülecek.

Haftanın ikinci yarısında ise hava durumu tamamen tersine dönecek ve yağmur geri gelecek. Perşembe günü Denizli merkez dahil olmak üzere Acıpayam, Babadağ, Baklan, Bekilli ve Beyağaç ilçelerinin tamamında gök gürültülü sağanak yağışlar etkili olmaya başlayacak. Yağışlı havada merkezdeki en yüksek sıcaklık 33 derece civarında seyredecek.

Cuma günü gök gürültülü sağanak yağışlar kent genelinde etkisini sürdürmeye devam edecek. Yağışla birlikte hava sıcaklıklarında çok sert bir düşüş yaşanacak. Cuma günü kent merkezinde en yüksek sıcaklık 28 dereceye kadar gerilerken, akşam saatlerinde termometreler 18 dereceyi gösterecek. İlçelerde de sıcaklıkların hissedilir derecede azalması bekleniyor.

Uzmanlar, hafta boyunca yaşanacak bu ani hava değişimlerine, aşırı sıcaklara ve ardından gelecek kuvvetli sağanak yağışlara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmasını öneriyor.

Op. Dr. Hüsamettin Olgun, yazın kulak burun boğaz doktorlarına en çok gelen şikâyetlerin deniz ve havuz kaynaklı dış kulak yolu iltihapları olduğunu belirterek, "Dış kulak yolunda biriken bakteriler ve mantarlar, kulakta şiddetli ağrılara, akıntılara ve kulak kepçesinde hassasiyetlere sebep oluyor. Hastalar, şiddetli kulak ağrısı, kulakta şişlik ve akıntı, kulak çınlaması, işitme kaybı ve baş dönmesi gibi şikâyetlerle bizlere müracaat etmektedir. İltihaplı durumun ilerlemesi halinde kulak zarını delerek orta ve iç kulağa, hatta beyne ulaşıp, menenjit ve ansefalite yol açabilir. Özellikle daha önceden kulak zarında delik olan hastalar için bu durum daha da önemlidir" diye konuştu.

Yaz döneminde orta kulak basınç travması, alerjik rinit, sinüzitler ve hijyenik olmayan gıda tüketimine bağlı boğaz ve yemek borusu, mide ve bağırsak enfeksiyonlarının da arttığını belirten Olgun, "Temiz olduğundan emin olmadığımız yerlerde havuz ve denize girmemeliyiz. Klorla dezenfekte edilen havuzu kullanmamalıyız. Hijyenik olmayan gıdaları tüketmemeliyiz. Aşırı güneşte fazla kalmamalıyız. Dengeli beslenmeli ve bol sıvı tüketmeliyiz. Spor yapmalı ve uykumuza dikkat etmeliyiz. Kulaklarımızı gelişigüzel cisimlerle karıştırmamalıyız. Dış kulak yolu orta kulak iltihabı oluştuğunda acilen bir kulak burun ve boğaz hastalıkları uzmanına başvurulmalı" diye uyardı.

Domates fiyatlarının 2 aydan beri düşmeye devam ettiğini söyleyen Antakya Sebze ve Meyve Hali Komisyoncular Dernek Başkanı Semih Balon, "Domates fiyatlarının düşme sebebi; hava koşullarının düzelmesi, üretimin çoğalması ve tüketimin az olmasıdır. Burası üretim bölgesi olduğu için havalar düzelince ürünler çoğaldı. Ayrıca çevre illerden de ürün geliyor. Dışarıdan gelen yabancı tüccarların da ayağı kesildi çünkü artık kendi memleketlerindeki domatesler de çıktı. Bunların hepsinin fiyatta etkisi var sabahleyin benim dükkanda 300 kasa mal varsa, öğlen olunca bunu bitirmek zorundayım. Satılmazsa fiyatları biraz daha aşağı çekip vermek zorunda kalıyorum. Çünkü hava sıcak olduğundan dolayı ertesi güne dayanmıyor. Sebze fiyatları öyle bir şekil ki, bir bakarsın fiyatlar taban olmuş, sürekli değişiyor. Yaklaşık 2 aydan bu yana düşüşte. Hava koşullarının düzelmesi, dışarıdan gelen tüccarların ayağının kesilmesi, şu an her yerde domates çıkması ve üretimin fazla olması bu düşüşte çok etkili oldu" dedi

Fiyatlar 70 TL’den 15 TL’ye kadar düştüğünü ifade eden Sahmi Pahalı, "Domateste fiyatların 70 TL’den 15 TL’ye kadar düştü. Bir ihracat olmadığı, kooperatifleşme bulunmadığı için ve bir de yağmurdan dolayı domates kalitesizleşti. Geçen sene domatesler daha iyiydi, hastalanmamıştı. Bu sene ise havaların derecesinin çok yüksek olmasıyla ürün adeta pişti. İklimden dolayı kalitesizleşme yaşandı malda kalite olmayınca da başka şehirlere, başka yerlere gidemiyor" ifadelerini kullandı.

Kral ve kraliçe gözyaşlarına hakim olamadı

Tayland Kraliyet Sarayı'nda gerçekleştirilen cenaze törenine hükümet yetkilileri, üst düzey devlet görevlileri ve kraliyet ailesi üyeleri katıldı. Tören sırasında Kral Maha Vajiralongkorn ve Kraliçe Suthida gözyaşlarına hakim olamadı.

Ülke genelinde 15 günlük ulusal yas ilan edildi

Tayland hükümeti, prensesin vefatı nedeniyle ülke genelinde 15 günlük ulusal yas ilan ederken, tüm kamu kurumlarında bayraklar yarıya indirildi. Ayrıca halkın prenses için taziyelerini sunabilmesi amacıyla Kraliyet Sarayı'nda halka açık bir taziye alanı oluşturulacağı açıklandı.

Prenses Bajrakitiyabha, Aralık 2022'de geçirdiği kalp rahatsızlığının ardından komaya girmiş, yaklaşık dört yıl süren tedavi sürecinin ardından 11 Haziran'da hayatını kaybetmişti.

MERKEZEFENDİ

1. Aykut Eczanesi
   📍 Doktorlar Cad. (Vilayet Girişi) Konak İş Merkezi No:2, Merkezefendi
   ☎️ 0258 263 47 80
2. Bahar Eczanesi
   📍 Değirmenönü Mah. Saltak Cad. No:140/B, Çaybaşı Camii karşı çaprazı, Merkezefendi
   ☎️ 0258 263 91 99
3. Efe Eczanesi
   📍 Sırakapılar Mah. Şehit Albay Karaoğlanoğlu Cad. No:38/B, Denizli Devlet Hastanesi karşısı, Merkezefendi
   ☎️ 0258 619 22 24
4. Kaplan Eczanesi
   📍 Adalet Mah. Orhan Gazi Cad. No:27/A, Merkezefendi
   ☎️ 0258 257 07 96
5. Ocak Eczanesi
   📍 Sümer Mah. İzmir Bulvarı No:26/A, Özel Odak Hastanesi yanı, Merkezefendi
   ☎️ 0258 242 55 22

PAMUKKALE

1. Ayşen Eczanesi
   📍 Deliktaş Mah. 2018/2 Sok. No:16/B, Eski Cuma Pazarı yanı, Pamukkale
   ☎️ 0258 241 26 99
2. Neşe Eczanesi
   📍 Topraklık Mah. Belediye Konservatuvarı üstü, Ressam Çallı Okulu arkası, Pamukkale
   ☎️ 0258 264 22 74
3. Park Botanik Eczanesi
   📍 Kuşpınar Mah. Lise-1 Cad. No:45/A, İlhan Özcan Kışlası karşısı, Pamukkale
   ☎️ 0258 265 68 63
4. Su Eczanesi
   📍 Zeytinköy Mah. Vatan Bulvarı No:40/C, Basma Sanayi 200 metre ilerisi, Ticaret Borsası Okulu yanı, Pamukkale
   ☎️ 0258 613 23 70

ACIPAYAM

1. Yıldırım Eczanesi
   📍 Yukarı Mah. Atatürk Cad. No:12/C, Acıpayam
   ☎️ 0258 518 54 25

BEKİLLİ

1. Sağlık Eczanesi
   📍 Yeni Mah. Mithatpaşa Cad. No:21/A, Bekilli
   ☎️ 0258 791 24 96

BOZKURT

1. İrem Eczanesi
   📍 Bozkurt, Denizli
   ☎️ 0501 570 65 50

BULDAN

1. Yakın Eczanesi
   📍 Kurtuluş Mah. Aydın Cad. No:12/B, Buldan
   ☎️ 0258 431 33 05

ÇAL

1. Çal Eczanesi
   📍 İsmailler Mah. Sağlık Cad. No:10/B, Çal
   ☎️ 0258 751 39 71

ÇAMELİ

1. Oran Eczanesi
   📍 Yeni Mah. Atatürk Bulvarı No:2/A, Çameli
   ☎️ 0258 571 51 99

ÇARDAK

1. Tuna Eczanesi
   📍 Cumhuriyet Mah. Adnan Menderes Cad. No:54, Çardak
   ☎️ 0258 851 13 00

ÇİVRİL

1. Akdoğan Eczanesi
   📍 Çarşı Mah. Uşak Cad. No:16/B, Çivril
   ☎️ 0258 713 30 01

GÜNEY

1. Sağlık Eczanesi
   📍 Güney, Denizli
   ☎️ 0258 451 21 37

HONAZ

1. Yeni Kaftan Eczanesi
   📍 Cumhuriyet Mah. Kazım Karabekir Sok. No:3/C, Honaz
   ☎️ 0258 811 31 61

KALE

1. Pınar Eczanesi
   📍 Cevherpaşa Mah. Cami Cad. No:8/B, Kale
   ☎️ 0258 671 31 26

SARAYKÖY

1. Oğuzlar Eczanesi
   📍 Sarayköy, Denizli
   ☎️ 0258 415 35 52

SERİNHİSAR

1. Işın Su Eczanesi
   📍 Serinhisar, Denizli
   ☎️ 0258 591 24 42

TAVAS

1. Çavuşoğlu Eczanesi
   📍 Tavas, Denizli
   ☎️ 0258 613 14 17

Genel Müdür İsrafil Dilmeç de, "Bilge dil modelleriyle artık yurt dışına bağımlılığımızın tamamen kesildiği bir gündeyiz" diye konuştu.

Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Rixos Tersane İstanbul’da gerçekleştirildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde düzenlenen zirvede, ülkemizin 2026-2030 arasındaki dönemi kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı’nı kamuoyu ile paylaşıldı. Etkinliğe akademi, özel sektör ve eğitim dünyasından çok sayıda isim katıldı.

"Yapay zekâ artık hayatın merkezinde"

Zirvede açıkalanan eylem planıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Bahçeşehir Üniversitesi BUG Lab Müdürü Seda Satır, yapay zekânın artık bir teknoloji trendi olmaktan çıktığını ve doğrudan hayatın içine entegre olduğunu vurguladı. Satır, yapay zekânın çok geniş bir alanda etkili olduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Bugün yapay zekâdan bahsediyoruz ve geldiğimiz noktada artık şunu görüyoruz: Yapay zekâ bir teknoloji trendi olmaktan çıkmış, hayatın içine doğrudan entegre olmuştur. Yapay zekâ artık sorgulayan, üreten ve tasarlayan bir yapıya dönüşmüştür."

Tarım, savunma sanayi, eğitim ve endüstriler gibi alanlara da değinen Satır, Türkiye’nin teknoloji vizyonuna ilişkin ise "Türkiye artık teknolojiyi yalnızca tüketen değil; teknolojiyi üreten, tasarlayan ve küresel rekabetin içinde güçlü şekilde konumlanan bir ülke olma yolunda önemli bir başlangıç noktasındadır" değerlendirmesinde bulundu.

"Yapay zekâ eylem planı yeni istihdamın kapısını aralayacak"

İsrafil Dilmeç ise açıklanan Yapay Zekâ Eylem Planı’nın eğitim ve sanayi açısından kritik bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Dilmeç, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yapay zekâ vizyonuna verdiği desteğin önemine dikkat çekerek şunları kaydetti:

"Bugün 13 Haziran 2026 tarihinde Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı açıklandı ve bizler için oldukça heyecan verici bir gelişme oldu. Cumhurbaşkanımızın en üst düzeyde yapay zekâ alanına sahip çıkması hepimizi ayrıca heyecanlandırdı."

Açıklanan dört temel başlığa da değinen Dilmeç, "Fark et, İstifade et, Üret ve Yönet" yaklaşımının yeni istihdam alanları oluşturacağına işaret etti.

"Eğitimde yapay zekâ ile dönüşüm hızlanacak"

Dilmeç, 019’dan bu yana eğitim teknolojilerinde yapay zekâyı aktif kullandığını belirtti.

Bu kapsamda yürütülen çalışmalara değinen Dilmeç şu bilgileri paylaştı:

" öğrencilerimize yapay zekâ asistanları aracılığıyla sürekli ders desteği sağlıyoruz. Öğretmenlerimize ise ders planlama, konu anlatımı ve içerik geliştirme süreçlerinde yapay zekâ araçlarıyla destek sunuyoruz."

Yeni eylem planının bu çalışmaları daha da ileriye taşıyacağını ifade eden Dilmeç, yapay zekânın eğitimde fırsat eşitliği ve istihdam açısından önemli bir rol oynayacağını vurguladı.

"150 bin yeni istihdam hedefi önemli bir fırsat"

Dilmeç, açıklanan hedeflerin Türkiye için stratejik bir dönüşüm sunduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu gelişmeler sayesinde öğrencilerin potansiyelini daha etkin şekilde ortaya çıkaracak, 150 binlik yeni istihdam hedefi doğrultusunda yapay zekâ ile erken dönemde tanışmış bireyler yetiştirme imkânı bulacağız."

Türkiye genelinde yaklaşık bin 200 diri fay hattının bulunduğunu ortaya koyan MTA (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü) verileri, ülkenin deprem gerçeğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Kurumun yayınladığı diri fay haritasında, aralarında büyük tehlike barındıran Ege Bölgesi ve Anadolu fay sistemlerinin de yer aldığı 485 hat, tam 45 il ve 110 ilçeyi doğrudan risk bölgesi haline getiriyor.

Türkiye’nin yüksek deprem riski ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinin oluşturduğu devasa barınma krizi, mevcut geçici barınak sistemlerinin yetersizliğini bir kez daha ortaya koydu. Mevcut sistemde kullanılan afet çadırları hızlı ve ucuz bir çözüm sunsa da zorlu iklim şartlarında ve uzun süreli kullanımda yetersiz kalıyor. Daha iyi yaşam şartları sunan konteyner ve prefabrik yapılar ise yüksek maliyetleri, zorlu lojistik süreçleri ve yavaş kurulumları nedeniyle acil barınma ihtiyacına hızla yanıt veremiyor.

Yaşar Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Feray Maden, afet sonrası ortaya çıkan acil barınma ihtiyacına yönelik depolama ve taşıma kolaylığı sağlayan, değişen iklim şartlarına uyum gösterebilen ve esnek mekânsal çözümler sunan katlanabilir barınma üniteleri geliştirdi. Yeni nesil barınma çözümü için yürütülen 18 aylık araştırma projesi kapsamında, makas mekanizmalar ve plak elemanlardan oluşan iki katlanabilir barınma ünitesi modeli ortaya çıktı.

Genişletilebilir çözüm ve nakliye avantajı

Mutfak, banyo ve yaşam alanlarını barındıran ilk model, üç kişilik kapasitesinin yanı sıra modüler yapısıyla kalabalık aileler için genişletilebilir bir çözüm sunuyor. Sahada hızla kurulabilen bu sistem, tamamen demonte edildiğinde tek bir TIR’a 12 adet sığarak büyük bir nakliye avantajı sağlıyor. Sadece katlanır plaklardan oluşan ve iki kişinin uzun süreli kullanımına uygun olarak tasarlanan ikinci model ise tam katlanmış haliyle tek tırda 9 adet taşınabiliyor. Her iki tasarım da farklı modül kombinasyonlarına imkan tanıyarak afetzedelerin değişen ihtiyaçlarına göre şekillenebiliyor.

Farklı ihtiyaçlara hizmet verebilen modüler yapı

Projenin afet yönetimine sunduğu çok yönlü katkıları değerlendiren Doç. Dr. Feray Maden, geliştirilen sistemin esnekliğine dikkat çekerek şunları söyledi:

"Mevcut geçici barınakların depolama, lojistik, kurulum ve uyarlanabilirlik konularındaki kısıtlamalarına karşı; sahada hızlı konuşlandırılabilen, kolay taşınabilen ve mekânsal esneklik sunan yenilikçi afet barınma sistemleri geliştirdik. Önerdiğimiz bu modüler yapı, yalnızca temel barınma amacıyla değil; aynı zamanda bölgedeki sağlık, lojistik, tedarik ve sosyal faaliyet birimleri gibi farklı ihtiyaçlara ve kullanım senaryolarına da hizmet verebilecek niteliktedir."

Proje, International Association for Shell and Spatial Structures tarafından düzenlenen ve İsviçre ETH Zürich Üniversitesi’nde gerçekleştirilen, 600’ün üzerinde katılımcının yer aldığı "IASS 2024 - Redefining the Art of Structural Design" başlıklı uluslararası sempozyumda sunuldu ve yayınlandı. Sempozyumun yanı sıra iki bilimsel araştırma makalesi üretildi.

KORAY AVCI KONSER BİLETİ KAÇ TL?

Konserin bilet fiyatları ve etkinlik detayları da netleşti. Yoğun ilgi görmesi beklenen konser için biletle 900TL’den satışa sunuldu.

KORAY AVCI KONSERİ NE ZAMAN?

24 Ekim Cumartesi günü saat 21.00 başlayacak olan konserin, müzik tutkunları için unutulmaz bir gece yaşatması bekleniyor.

Bitkinin Anadolu’da varlığının sona erdiği kayıtlara geçmişti

İlk kez 1892’de Alman bahçıvan Mühlendorff tarafından toplanarak Avrupa’ya gönderilip ’Tulipa Sprengeri’ adıyla bilim dünyasına tanıtıldıktan sonra en son 1896’da doğada görülen bitkinin Anadolu’da varlığının sona erdiği kayıtlara geçmişti. Gizemli bitki Avrupa’da az sayıdaki özel bahçede süs bitkisi olarak varlığını devam ettirebildi. Çekilmiş fotoğrafı Türkiye Bitkileri Listesi kitabına kapak olan yitik laleyi botanikçiler uzun yıllardır arıyordu.

Bilim insanları ve gezginler yıllardır arıyordu

İl merkezinde bir binada kapıcılık yapan Ercan Eftelioğlu, hafta sonu arkadaşlarıyla doğa gezisine çıktı. Çiçeklere merakıyla bilinen 51 yaşındaki Eftelioğlu, bilim insanlarının ve gezginlerin yıllardır aradığı yitik lalenin fotoğraflarına benzeyen bir çiçekle karşılaşınca görüntüleyip uzman botanikçilerle temasa geçilmesini sağladı. Kendilerine iletilen fotoğrafları inceleyen Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Müdürü Salih Sercan Kanoğlu durumu Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Eker ile paylaştı. İki uzman isim ilk fırsatta Amasya’ya gelerek gizemli bitkinin bulunduğu alana gitti. Yapılan incelemede bitkinin en son 130 yıl önce görülüp Anadolu’daki varlığının sona erdiği kayıtlara geçen ’yitik lale’ olduğu belirlendi.

"Çok mutluyum"

Halen çalıştığı işinden fırsat bulduğu vakitleri geçirdiği doğada bilim insanları ve gezginlerin peşinde olduğu bitkiyi bularak tarihe geçtiğini anlatan evli ve 2 çocuk babası Eftelioğlu, "Çok mutluyum. Aradan 130 yıl geçmiş. Bitki ilk defa bana denk geldi" dedi.

"130 yıl sonra aslında kaybolmadığını, yaşadığını görmekteyiz"

Örnekleri Avrupa’nın sayılı botanik bahçelerinde olan süs bitkisini Anadolu’da yıllardır arayan bilim insanlarından olan Prof. Dr. İsmail Eker, "Birçok yerli ve yabancı araştırmacı bu bitkiyi bulmak için bölgeye gelirdi. Fakat bugüne kadar hiç izine rastlanmadı. Bu bitkinin kayıp olduğunu sanıyorduk. 130 yıl sonra aslında kaybolmadığını, yaşadığını görmekteyiz. Bunda sonraki süreçte bitkiyi koruma altına alıp yaşatmaya çalışacağız" diye konuştu. Doğal bir şekilde yayılış gösterdiği görülen yitik lalenin diğer lalelerden ayıran özellikleri üzerinde taşıdığını değerlendiren Eker, "Diğer lalelere göre daha geç dönemde çiçek açar. Uzun boylu ve huni şeklinde parlak kırmızı renklere sahiptir. Çiçeğin içerisinde polen keselerini taşıyan anter dediğimiz başlıklarının olması, bu başlıklardaki ince iplikçilerin kırmızı renkte olması çiçeği yakın türlerden kolaylıkla ayırmaktadır" şeklinde konuştu.

"Bitkiyi bulan Ercan beye madalya, ödül verilmeli"

Bitkinin bulunduğu alanın konumunun paylaşılmasının riskli olduğunu anlatan Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Müdürü Salih Sercan Kanoğlu ise, "Bu lale yüzde 100 yitik lale. Zamanında biz de aradık ama bulamamıştık. Hep yanlış yere bakıyormuşuz. Bitkiyi bulan Ercan beye madalya, ödül verilmeli. Çünkü birçok kişi buradan geçip gitmiştir. Ancak bitkinin yitik lale olduğunu Ercan bey fark etti" ifadelerini kullandı.

"Amasya lalesi"nin ’Yitik Lale Gurbetten Sılaya Dönüyor Projesi’yle İngiltere’den Türkiye’ye getirilen türünden üretilen tohumlar 2 yıl önce Amasya’da toprakla buluştuğunu hatırlatan Kanoğlu, İstanbul’daki Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nde çoğaltılan 45 bin tohumun Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile yapılan iş birliğiyle farklı noktalara ekildiği projenin aynı hassasiyetle süreceğini söyledi.

"Eski halılar bir kültürün, yeni halılar makinelerin eseri"

Anadolu’da halı ve kilim motiflerinin aynı zamanda bir kültür eseri olduğunu ancak sanayi halılarında artık kültürel özelliğin kalmadığını belirten Yunus Emre Erdem, eski halıların değerinin artık para ile ölçülemeyecek kadar kıymetli olduğunu belirtti.

Her sektörde olduğu gibi halı ve kilim sektöründe de Ege Bölgesi’nin önemli bir kültürel geçmişe sahip olduğunu kaydeden Erdem, türünün son örneği en az 2 asırlık geçmişe sahip Milas Karaova halısı ve Fethiye Kaya seccadesini tanıttı.

"Geleneksel ve kültürel Türk kilim ve halı dokumacılığı ömrünü tamamlamak üzere"

Türkiye’de pek çok meslekte olduğu gibi geleneksel ve kültürel Türk halı ve kilim dokumacılığı sektörünün de ömrünü tamamlamak üzere olduğunu kaydeden Yunus Emre Erdem, "Bu işi merhum babamız Ahmet Erdem’den devraldık. Ve yarım asra aşkın süredir yapıyoruz. Bu önemli kültürü yaşatmak için bazı halıları elimizde tutuyoruz. Bunlardan biri Milas Karaova halısı olarak bilinen ve 2 asır önce Bodrum’da dokunduğu bilinen özel bir halı. Bu halıyı yılllar önce bir müşteriden satın olarak koleksiyonumuza koymuşuz. Halı hiç yerde kullanılmayıp duvarda asılı kullanıldığı için orijinal özelliklerini kaybetmemiş. Desen ve halı bütünlüğü devam ediyor. Türünün en nadir örneklerinden biri. Oldukça yüksek meblağlar teklif edilmesine rağmen satmıyoruz. Bunun yanında aynı dönemde dokunmuş bir de Fethiye Kaya seccade adıyla bilinen halımız var. Zamanında seccade olarak kullanıldığı için bir miktar deforme var ancak yine de 2 asırlık özelliğini halen koruyor" dedi.

Tamamen halıya olan sevgi ve bu kültüre olan bağlılık nedeniyle servet değerindeki halıları satmadıklarını kaydeden Erdem, üzerine basılmaya kıyılamayan ve manevi değeri ölçülemeyen halıları özel ziyaretçileri geldiğinde çıkarıp sergilediklerini belirtti.

TAVAS’IN EBECİK MAHALLESİ’NDE DOĞDU…

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın en yakınındaki isim, Koruma Müdürü Muhsin Köse… Aslen Denizli’nin Tavas İlçesine bağlı Ebecik Mahallesi’nden… 2012 yılından bu yana Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Koruma Müdürü olarak görev yapan Köse, Cumhurbaşkanı'nın yurt içi ve yurt dışındaki tüm programlarında güvenlik koordinasyonunu sağlayan isimlerin başında geliyor. Devlet protokolünün en kritik noktalarında görev alan Köse, Erdoğan’ın katıldığı ziyaretlerde ve resmi programlarda sık sık objektiflere yansıyor.

2012 YILINDA GÖREVE BAŞLADI

Genç yaşlarda güvenlik ve kamu hizmeti alanına ilgi duyan Köse, eğitimini tamamladıktan sonra emniyet teşkilatına katılarak polislik mesleğine adım attı. 2012 yılında Aydın Emniyet Müdür Yardımcılığı görevini yürüten Köse, sonrasında Başbakanlık Koruma Müdürü olarak göreve başladı. 2014 yılında da Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olmasıyla birlikte görevine devam etti. Köse, aradan geçen 14 yılda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın her anında yanında yer aldı.

FOTOĞRAF KARELERİNİN TANINAN YÜZÜ

Kamuoyunun da yakından tanıdığı isimlerden biri haline gelen Muhsin Köse, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bulunduğu birçok fotoğraf ve video karesinde yer alıyor. Duruşu, disiplinli çalışma anlayışı ve görevine olan bağlılığıyla dikkat çeken Köse, Cumhurbaşkanı'nın en yakınındaki isimlerden biri olarak biliniyor.

ERDOĞAN’IN TÜM PROGRAMLARINDA GÖREV ALIYOR

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katıldığı yurt içi ve yurt dışı ziyaretlerde güvenlik planlamasını yürüten Muhsin Köse; Cumhurbaşkanlığı koruma ekibinin koordinasyonunu sağlıyor ve üst düzey organizasyonlarda güvenlik süreçlerini denetliyor.

Nedeni tam olarak bilinmiyor

Ağız içi yaraların bulaşıcı olmadığını ve uçukla karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Barıt, aftların kesin nedeninin tam olarak bilinmediğini belirtti. Doç. Dr. Barıt, "Ağız içi yaralar bulaşıcı değildir ve uçuk ile karıştırılmamalıdır. Aftların kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte çok faktörlü bir tablo söz konusudur" ifadelerini kullandı.

Yanak veya dudak içini ısırma, sert yiyecekler, diş fırçalama sırasında oluşan tahrişler ya da protez kaynaklı yaralanmaların aftları tetikleyebileceğini aktaran Barıt, stres ve psikolojik faktörlerin de ağız içi yaralarda önemli rol oynadığını söyledi. B12 vitamini, demir, çinko ve folik asit eksikliklerinin aft oluşumunda etkili olabileceğine dikkat çeken Barıt, bağışıklık sisteminin zayıfladığı grip, yorgunluk ve uykusuzluk dönemlerinde de ağız içi yaraların daha sık görülebildiğini kaydetti. Asitli, baharatlı ve sert yiyeceklerin ağız içi yaraları artırabileceğini belirten Barıt, "Portakal, domates gibi asitli gıdalar, baharatlı ve sert yiyecekler ağız içini tahriş ederek mevcut yaraların ağrısını artırabilir. Ayrıca Behçet hastalığı, çölyak hastalığı, Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi otoimmün veya inflamatuar hastalıklar da tekrarlayan ağız yaralarıyla ilişkili olabilir" diye konuştu.

Yemek yemek ve konuşmak zorlaşabiliyor

Ağız içi yaraların özellikle asitli ya da sıcak yiyeceklerle temas ettiğinde şiddetli ağrı, yanma ve hassasiyete neden olabileceğini belirten Doç. Dr. Barıt, aftların genellikle beyaz veya sarı renkli yaralar şeklinde görüldüğünü, çevresinde ise kırmızı bir halka oluştuğunu ifade etti. Bu lezyonların kişinin günlük yaşamını olumsuz etkilediğini söyleyen Barıt, "Ağız içi yaralarda şiddetli ağrı, yanma ve hassasiyet görülebilir. Bu şikayetler özellikle asitli veya sıcak yiyeceklerle temas ettiğinde artar. Yutma, konuşma ya da diş fırçalama sırasında rahatsızlık daha belirgin hale gelebilir" dedi.

10 günde geçmezse dikkat

Aftların çoğu zaman 7 ila 10 gün içinde iyileştiğini belirten Doç. Dr. Barıt, yaraların uzun sürmesi ya da sık tekrarlaması halinde mutlaka uzmana başvurulması gerektiğini vurguladı. Barıt, "Aftlar genellikle 7-10 günde geçer. Ancak sık tekrarlıyor veya 2 haftadan uzun sürüyorsa, altta yatan bir sistemik sorun olabileceği için kulak burun boğaz ve baş boyun cerrahisi uzmanına başvurmak gerekir" ifadelerini kullandı.

Büyük, derin, sık tekrarlayan ya da tedaviye rağmen iyileşmeyen yaralarda zaman kaybedilmemesi gerektiğini belirten Barıt, yüksek ateş, lenf bezi şişliği ve kilo kaybı gibi ek belirtilerin de önemli uyarı işaretleri olduğunu söyledi. Doç. Dr. Barıt, "Yaralar 2 haftadan uzun sürüyorsa, çok büyük, derin veya çok sık tekrarlıyorsa, yüksek ateş, lenf bezi şişliği ve kilo kaybı gibi ek belirtiler varsa ya da tedaviye rağmen iyileşmiyorsa mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir" dedi.

Stres ağız içi yaralarda da başrolde

Ağız içi yaraların önlenmesinde stres yönetiminin önemli bir yer tuttuğunu belirten Doç. Dr. Barıt, düzenli yaşam alışkanlıklarının atakları azaltabileceğini söyledi. Barıt, "Stres yönetimini öğrenmek, günlük egzersiz yapmak, meditasyonu hayata dahil etmek ve düzenli uykuya önem vermek ağız içi yaraların kontrolünde destekleyici olabilir" dedi.

Dengeli beslenmenin, vitamin ve mineral eksikliklerinin kontrol ettirilmesinin önemine de değinen Barıt, ağız hijyeninin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Barıt, "Dengeli beslenmeye özen gösterilmeli, vitamin ve mineral eksiklikleri kontrol ettirilmeli, ağız hijyenine dikkat edilmeli ve tahriş edici faktörlerden kaçınılmalıdır. Düzenli diş hekimi ve kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı kontrolleri de ihmal edilmemelidir" diye konuştu.

Evde uygulanabilecek yöntemler

Çoğu ağız içi yaranın kendiliğinden iyileştiğini ancak ağrı ve iyileşme süresini azaltmak için bazı basit uygulamalardan destek alınabileceğini belirten Doç. Dr. Barıt, tuzlu su veya karbonatlı su ile gargaranın fayda sağlayabileceğini ifade etti. Barıt, "Günde 3-4 kez tuzlu su veya karbonatlı su ile gargara yapılabilir. Papatya ya da ada çayı demlenerek gargara olarak kullanılabilir. Doğal bal, Hindistan cevizi yağı veya dut pekmezi uygulaması da destekleyici yöntemler arasında yer alabilir" dedi.

Ağız içini tahriş eden gıdalardan uzak durulması gerektiğini vurgulayan Barıt, "Asitli, baharatlı ve sert yiyeceklerden uzak durmak, yumuşak kıllı diş fırçası tercih etmek ve SLS yani sodyum lauril sülfat içermeyen diş macunu kullanmak ağız içi tahrişleri azaltmaya yardımcı olabilir" ifadelerini kullandı.

Uzman kontrolünde tedavi gerekebilir

Evde yapılan uygulamaların fayda göstermediği durumlarda uzman kontrolünde tedavi seçeneklerinin devreye girdiğini belirten Doç. Dr. Barıt, topikal kortikosteroid jel veya spreyler, antiseptik ağız gargaraları, lokal anestezik içeren ağrı kesici jeller ve eksiklik tespit edilmesi halinde vitamin ile mineral takviyelerinin kullanılabileceğini söyledi. Sık ve şiddetli tekrarlayan vakalarda daha ileri tedavilerin gündeme gelebileceğini belirten Barıt, "Uygun vakalarda düşük seviyeli lazer tedavisi uygulanabilir. Sık ve şiddetli tekrarlayan ağız içi yaralarında ise sistemik kortikosteroid veya immünsüpresif ilaçlar uzman kontrolünde kullanılabilir. Günümüzde ağız içi yaralar modern yaklaşımlar ve basit önlemlerle daha konforlu şekilde yönetilebiliyor" dedi.

Bu noktada visseral manuel terapi, kronik ağrıların değerlendirilmesinde bütüncül bir yaklaşım olarak öne çıkıyor. Visseral manuel terapi, karın ve göğüs boşluğunda bulunan iç organların, bu organları çevreleyen bağ dokuların ve fasiyal yapıların hareketliliğinin değerlendirilmesine yönelik özel manuel tekniklerden oluşuyor.

Prof. Dr. Koca, "Bu yaklaşım hekim tarafından elle gerçekleştirilen özel değerlendirme ve manuel tedavi tekniklerini içerir. Amaç iç organların kendisini tedavi etmek değil, organlar ile kas-iskelet sistemi arasındaki mekanik ilişkiyi değerlendirerek fonksiyonel kısıtlılıkları tespit etmek ve bu kısıtlılıkların giderilmesine katkı sağlamaktır" dedi.

İnsan vücudunun bir bütün olarak çalıştığını belirten Koca, "Kaslar, eklemler, bağ dokuları, sinir sistemi ve iç organlar sürekli etkileşim içindedir. Vücudun herhangi bir bölgesinde ortaya çıkan hareket kısıtlılığı veya yapışıklık zamanla farklı bir bölgede ağrı ve fonksiyon bozukluğu olarak karşımıza çıkabilir. Ağrının hissedildiği yer her zaman problemin kaynağı değildir" ifadelerini kullandı.

Özellikle sezaryen, apandisit, safra kesesi, bağırsak ve estetik ameliyatları gibi karın cerrahileri sonrasında oluşan skar dokularının ve yapışıklıkların yıllar sonra bile vücudun biyomekaniğini etkileyebildiğini belirten Koca, geçirilmiş travmaların, düşmelerin, kazaların ve kronik stresin de benzer şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Koca, "Bazı hastalarda bel veya sırt ağrısının altında geçmişte geçirilmiş bir ameliyat, diyafram hareketlerindeki kısıtlılık ya da iç organları çevreleyen bağ dokularındaki gerginlikler bulunabiliyor. Ayak tabanından çene eklemine kadar uzanan bağ dokusu sistemi adeta bir örümcek ağı gibi tüm vücudu birbirine bağlar. Bu nedenle kronik ağrılarda yalnızca ağrılı bölgeye odaklanmak her zaman yeterli olmayabilir. Tedaviye dirençli hastalarda ayrıntılı anamnez, kapsamlı fizik muayene ve fonksiyonel değerlendirmenin büyük önem taşıyor. şeklinde konuştu.

Uygun hastalarda visseral manuel terapi ve gerektiğinde nöral terapi gibi tamamlayıcı yaklaşımların bütüncül tedavi planının bir parçası olarak kullanılabileceğini ifade eden Koca,"Kronik ağrılarda bazen eksik kalan halka, vücudun farklı sistemleri arasındaki bağlantıları görebilmektir. Özellikle uzun süredir devam eden ve klasik tedavilere rağmen yeterli yanıt alınamayan hastalarda, iç organlar ile hareket sistemi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi tedavi sürecine önemli katkılar sağlayabilmektedir" diye konuştu.