Ekonomi Haber - İş dünyasında, meslekte yıllarca çalışmış deneyimli kişilerin, maliyet ve yaş bahanesiyle yaşadığı durum gözler önüne serildi. 40 yaş üstü iş arayan ve önlerinde emeklilik için ortalama 20-25 yıl gibi süre olan bu kişilerin, iş ilanlarında yaş bariyeriyle karşılaştığı aktarıldı. Çalışmak durumunda olan söz konusu beyaz yakalı ve uzmanların, mecburen vasıfsız işlere yöneldiği belirtildi.
"YÜZDE 80'İNDE '18-35 YAŞ ARASI' KRİTERİ BULUNUYOR"
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre; kariyer platformlarındaki veriler, 40 yaş üstü adayların yaşadığı dışlanmayı gözler önüne serdi. Kariyer Sitesi Yöneticisi Ozan Talatoğlu'nun konuyla alakalı "Platformumuzdaki milyonlarca ilanı ve başvuru trendlerini incelediğimizde acı bir gerçekle karşılaşıyoruz. Üst düzey yönetici pozisyonları (C-Level) hariç tutulduğunda, yayımlanan iş ilanlarının neredeyse yüzde 80’inde kesin bir ‘18-35 yaş arası’ kriteri bulunuyor. Şirketlerin kullandığı yapay zekâ destekli insan kaynakları yazılımları (ATS), 40 yaş ve üzeri bir adayın CV’sini, tecrübesine veya eğitimine hiç bakmadan doğrudan eliyor. İşveren o başvuruyu görmüyor bile. Bu kitle ne sisteme entegre edilebiliyor ne de sistemden çıkıp emekli olabiliyor. Ortada muazzam bir beyin göçü ve nitelik israfı var" ifadelerini kullandığı kaydedildi.
"MAAŞI BEĞENMEZ, EGO ÇATIŞMASI ÇIKAR"
Konunun psikolojik ve kurumsal boyutuna da değinildi. Söz konusu kıdemli çalışanların iş bulamamasının arkasında yaşın yanı sıra 'maliyet ve ego' korkusunu da yattığı vurgulandı.
İnsan kaynakları uzmanı Merve Yorulmaz'ın şirketlerin söz konusu kitleye bakış açısını "Kırk yaşındaki bir adayı mülakata aldığımızda, yöneticilerin ilk tepkisi genelde ‘Bu kişi bizim vereceğimiz maaşı beğenmez, ilk fırsatta çeker gider’ veya ‘Bölüm müdürü ondan 5 yaş küçük, aralarında ego çatışması çıkar’ oluyor. Oysa o aday ev kredisini ödemek veya çocuğunu okutmak için yeni mezun maaşına bile razı durumda. İşverenler tecrübeyi bir zenginlik değil, ‘yönetilmesi zor bir risk’ olarak kodlamış durumda. ‘Overqualified’ (fazla nitelikli) damgası yiyen adaylar, çaresizlikten CV’lerindeki üniversiteleri veya yöneticilik geçmişlerini silerek iş başvurusu yapmaya başladılar" sözleriyle anlattığı aktarıldı.
O İŞLERE YÖNELİYORLAR
Uzmanlık alanlarından dışlanan bu deneyimli kitlenin, emeklilik yaşına kadar geçecek boşluğu doldurmak adına 'giriş bariyeri düşük' ya da 'yaşın problem edilmediği' alanlara kaymak durumunda kaldığı belirtildi. Söz konusu durumun ekonomide gizli bir vasıfsızlaştırma dalgası oluşturduğu aktarılırken günümüzde pek çok eski bankacı, mühendis ya da satış yöneticisinin, hızlı nakit akışı sağlamak adına moto-kuryelik ya da araçlı taşımacılık yaptığı kaydedildi. Diğer yandan gayrimenkul danışmanlığının da beyaz yakalıların sığınağı haline geldiği aktarıldı. Bazılarının ise dijital profillerine 'Serbest Danışman' yazıp proje bazlı, sigortasız ve güvensiz işler peşine düştüğü belirtildi.
Uzmanların ve mağdurların, devletin bu durumla ilgili devreye girmesi gerektiğini vurguladığı kaydedilirken çözüm önerileri olarak ise 40+ istihdamına özel SGK teşviki, iş ilanlarındaki yaş ayrımcılığının yasaklanması, KOBİ'lere 'kurumsal hafıza' transferi yani belirli yaşın üstündeki tecrübeli kişileri kurumsallaşmak isteyen KOBİ'lere 'rehber/mentor' olarak yerleştirip maaşın bir kısmının devlet tarafından fonlandığı bir model gibi yöntemler işaret ediliyor.
