Gündem Haber - Emlak piyasasında ev bulmak kira, depozito ve taşınma masraflarıyla yeterinde maliyetli olurken buna ek olarak bazı yerlerde kimi emlakçıların müşterilerine ev göstermeden önce kapora ya da hizmet bedeli talep etmeye başladığı kaydedildi. İstenen ücretlerin ise 2 bin TL ile 5 bin TL arasında değiştiği aktarıldı.
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre; bu ödeme sadece bir daireyi gezdirmek için değil, aynı zamanda müşterinin bütçesini ve beklentilerini belirlemek, uygun ilanları araştırmak ve belirli süre içerisinde alternatif konutlar sunmak için de isteniyor. Bu uygulama nedeniyle vatandaşın cebinden, daha aradığı gibi bir evi bulamamışken bile para çıkmak durumunda kalıyor.
2000'li yıllarda gayrimenkul sektöründe sıkça karşılaşılan ve evi göstermek için 'yer gösterme ücretleri' talep edilmesi durumunun sektörün zaman içerisinde kurumsallaşması ve yasal düzenlemelerle beraber tamamen ortadan kalktığı anımsatılırken buna karşın son dönemde artan maliyetler ve arz sıkıntısı bahanesiyle bu sistemin yeniden ortaya çıktığı kaydedildi.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Söz konusu uygulamada müşterinin istediği bölge, bütçe, oda sayısı ve diğer beklentilerinin belirlendiği ve bir profil oluşturulduğu belirtilirken bunun akabinde emlakçının bu özelliklere uyan evleri araştırdığı, ilan sahipleriyle görüştüğü ve farklı daireler için randevu ayarladığı belirtildi. Kimi hizmet paketlerinin bir aya kadar uzayabildiği aktarılırken vatandaş ise söz konusu sürenin ardından evi bulunamaması durumunda ödediği paraya ne olacağını merak ediyor.
Bununla ilgili ise; konutun kiralanması ya da satın alınması durumunda başlangıçta alınan ücretin aracılık komisyonunda düşüldüğünün uygulamanın bir parçası olarak anlatıldığı kaydedildi. Ancak müşterinin kendisine sunulan evleri beğenmemesi, başka yerde karar kılması ya da aramaktan vazgeçmesi durumunda ise para iadesi konusunda anlaşmazlık çıkabildiği belirtildi. Emlakçının harcadığı zama, yakıt, personel gideri gibi kalemleri gerekçe gösterdiği, vatandaşın ise daha bir ev kiralamadan veya satın almadan ödediği paranın karşılığını sorguladığı aktarıldı.
"NET SINIR: 'YER GÖSTERME HİZMETİ KARŞILIĞINDA HERHANGİ BİR BEDEL TALEP EDİLEMEZ'"
Peki, bu uygulama için uzmanlar ne diyor? Tüketici Hukuku Uzmanı Avukat Ali Kaya'nın, son dönemde artan şikayetler üzerine emlakçıların talep ettiği peşin bedellerin hukuki hiçbir dayanağı olmadığını vurguladığı belirtilirken Kaya'nın, haklarını arayan vatandaşlara şu uyarıyı yaptığı aktarıldı: "Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’in 19’uncu maddesi net bir sınır çizer: ‘Yer gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilemez.’ Ancak sahada bazı işletmelerin bu yasağı delmek için ‘danışmanlık ücreti’, ‘randevu bedeli’ veya ‘ciddiyet kaporası’ gibi isimler ortaya çıkardığını görüyoruz. Tüketiciler, bir kiralama veya satış işlemi resmiyete dökülmeden kesinlikle ödeme yapmamalıdır. Eğer böyle bir dayatmayla karşılaşıp para ödemişlerse ve evi tutmaktan vazgeçmişlerse, emlakçı bu paraya el koyamaz. Bu uygulama açıkça mevzuata aykırıdır"
