Sağlık Haber - Akciğer kanserinin akciğer hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla gelişen bir kanser türü olduğunu belirten Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Güler Yürekli, hastalığın çevre dokulara, lenf bezlerine veya vücudun başka organlarına yayılabileceğini ifade etti. Akciğer kanserinin başlıca iki ana grupta, küçük hücreli dışı ve küçük hücreli akciğer kanseri olarak incelendiğini aktaran Uzm. Dr. Yürekli, hastalığın erken evrede yakalandığında tedavi seçenekleri ve iyileşme şansının daha yüksek olduğunun altını çizdi. Sigaranın akciğer kanserinin en önemli önlenebilir nedeni olduğunu belirten Uzm. Dr. Güler Yürekli, riskin içilen miktar ve süre arttıkça yükseldiğine dikkat çekti. Tütün kullanımının tüm boyutlarıyla tehlike saçtığını aktaran Uzm. Dr. Yürekli, nargile, puro, pipo ve diğer tütün ürünlerinin de güvenli olmadığını, pasif içiciliğin de akciğer kanseri riskini artırdığını vurguladı. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de zararsız kabul edilmemesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Yürekli, sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç olmadığını ve bırakma desteği alınabileceğini ifade etti.
Akciğer kanserinde sigara dışındaki risklerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Yürekli; kapalı alanlarda birikebilen doğal radyoaktif gaz olan radon, dış ortam hava kirliliği ve ince partiküller, ayrıca asbest, silika, dizel egzozu ve bazı metal veya tozlar gibi mesleki maruziyetlerin risk oluşturduğunu belirtti. Ailede akciğer kanseri öyküsü ve geçirilmiş bazı akciğer hastalıklarının da risk değerlendirmesinde önem taşıdığını kaydeden Uzm. Dr. Yürekli, risk faktörlerinin bulunmasının mutlaka kanser gelişeceği anlamına gelmediğini, ancak korunmayı ve belirtilere dikkat etmeyi önemli kıldığını ifade etti.

İş ortamındaki maruziyetlerin önlenmesi gerektiğine değinen yapan Burtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Güler Yürekli, iş yerinde akciğer sağlığını korumak için toz, duman, kimyasal buhar ve egzoz maruziyetinin kaynağında azaltılması, kapalı sistem, lokal emiş ve uygun havalandırma kullanılması gerektiğini kaydetti. Risk değerlendirmesine uygun, doğru seçilmiş ve yüze uyumlu solunum koruyucu kullanmanın, iş güvenliği eğitimlerine katılmanın ve koruyucu ekipmanın bakım ile değişimini aksatmamanın önemine işaret eden Uzm. Dr. Yürekli, asbest ve silika gibi kanserojen maruziyetlerde iş yeri sağlık gözetimi ile mevzuata uygun ölçümün kritik olduğunu, ayrıca maruziyet öyküsünün mutlaka doktorla paylaşılması gerektiğini aktardı.
Vücudun verdiği uyarıların zaman geçirilmeden dikkate alınması gerektiğine işaret eden Uzm. Dr. Güler Yürekli, özellikle 3 haftadan uzun süren ya da alışılmış öyküden farklılaşan geçmeyen veya değişen öksürük, yeni başlayan, giderek artan veya açıklanamayan nefes darlığı ve göğüs ağrısı, az miktarda bile olsa mutlaka değerlendirilmesi gereken kanlı balgam ile istemsiz kilo kaybı, iştahsızlık, halsizlik veya tekrarlayan akciğer enfeksiyonu gibi genel durum değişikliklerinin önemsenmesi gerektiğini belirtti.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Güler Yürekli, bu belirtilerin kanser dışında hastalıklarda da görülebileceğini, önemli olanın nedeninin gecikmeden araştırılması olduğunu kaydetti.
Sağlık kuruluşlarına başvuru süreci hakkında rehberlik eden Uzm. Dr. Güler Yürekli, yeni başlayan veya giderek artan solunum yakınmalarında aile hekimi ya da göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması, kanlı balgam, açıklanamayan kilo kaybı veya tekrarlayan zatürre gibi belirtilerin ertelenmemesi ve şiddetli nefes darlığı, yoğun kanama veya ani göğüs ağrısında acil yardım alınması gerektiğini belirtti. Uzm. Dr. Yürekli, doktora başvurulduğunda sigara öyküsünün (kaç yıl, günde kaç adet), iş maruziyetlerinin ve aile öyküsünün eksiksiz anlatılmasının önemine değindi.
Hastalığı belirti vermeden tespit etmenin önemine değinen Uzm. Dr. Yürekli, hiçbir şikâyeti olmayan kişide hastalığı erken belirlemek amacıyla yapılan testin tarama olduğunu belirterek herkese akciğer grafisi veya tomografi yaptırmanın önerilmediğini, taramanın seçilmiş yüksek riskli kişiler için olduğunu ifade etti. Şikâyeti olan kişide yapılan tetkikin tarama değil tanı amaçlı değerlendirme olduğunu açıklayan Uzm. Dr. Yürekli, tarama kararının yaş, sigara öyküsü, sağlık durumu ve güncel yerel uygulamalar birlikte değerlendirilerek hekimle verilmesi gerektiğini bildirdi.
Yüksek riskli ve şikâyeti olmayan kişilerde erken evre akciğer kanserini tespit etmek için kullanılan düşük doz akciğer tomografisinde (LDCT) standart teşhisel tomografiye göre daha düşük radyasyon dozu kullandığını ifade eden Uzm. Dr. Yürekli, her nodülün kanser olmadığını, bazen kontrol görüntülemesi veya ileri inceleme gerektiğini ve yanlış pozitif sonuç ile gereksiz kaygı ihtimali bulunması nedeniyle taramanın deneyimli ekip ve düzenli takip sistemi olan merkezlerde planlanması gerektiğini vurguladı.
Risk grubunu belirlemede kullanılan paket-yıl formülünün "Günde içilen paket sayısı çarpı içilen yıl" şeklinde hesaplandığını belirten Uzm. Dr. Güler Yürekli, uluslararası kılavuzlarda 50 ila 80 yaş aralığında, en az 20 paket-yıl sigara öyküsü bulunan ve halen içiyor olan ya da son 15 yıl içinde bırakmış bulunan kişilerin yıllık LDCT taraması için değerlendirme ölçütüne sahip olduğunu kaydetti.
Akciğer kanseri şüphesinde tanı sürecinin öykü ve muayene ile yakınmaların, sigara ve mesleki maruziyetlerin değerlendirilmesiyle başladığını aktaran Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Yürekli; ardından akciğer grafisi veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntülemelerin istendiğini, uygun hastada bronkoskopi, iğne biyopsisi veya başka yöntemlerle doku örneği alındığını belirtti. Patoloji incelemesinin kanserin türünü belirlediğini, gerekli durumlarda moleküler testler yapıldığını ve tanı ile evreleme tamamlandıktan sonra tedavi planının kişiye özel olarak hazırlandığını sözlerine ekledi.
Akciğer sağlığını korumak için bugünden itibaren adımlar atılması gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Güler Yürekli, tütünden uzak durulmasını, sigara içilmemesini ve bırakmak için profesyonel destek alınmasını önerdi. Evde ve araçta dumansız ortam sağlanmasının, iş güvenliği önlemlerinin uygulanmasının ve belirtiler ertelenmeyerek riskin hekimle değerlendirilmesinin önemine dikkat çeken Uzm. Dr. Yürekli, sigarayı bırakmanın akciğer kanserinden korunmada atılabilecek en güçlü adımlardan biri olduğunu belirtti.
Uzm. Dr. Güler Yürekli açıklamasını, "Tanıyalım, korunalım, erken yakalayalım. Akciğer sağlığınız için bugün atacağınız küçük bir adım, yarın büyük fark oluşturabilir" sözleriyle tamamladı.




