Ekonomi Haber - Almanya’da büyüyen ağır vasıta şoförü açığına karşı yabancı sürücülerin önünü açan yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Kod 95 mesleki yeterlilik sınavının Türkçe yapılabilmesiyle Türk şoförlerin başvuru süreci kolaylaşırken, Türkiye’den 3 binden fazla adayın Almanya’da çalışmak için başvuru beklediği belirtildi.
Almanya’da yük taşımacılığı, büyüyen bir istihdam açığıyla karşı karşıya
Alman Federal Karayolu Taşımacılığı, Lojistik ve Atık Yönetimi Birliği (BGL) Yönetim Kurulu Sözcüsü Dirk Engelhardt, 2025 sonunda Reuters’a yaptığı açıklamada, “Şu anda 120 binden fazla kamyon şoförüne ihtiyacımız var” demişti.
Birliğe göre bunun nedeni yaşlanan sürücü nüfusu ve mesleğe yeni katılanların yetersizliği. Zira sürücülerin yaklaşık üçte biri 55 yaşın üzerinde ve her yıl 30 bin-35 bin kişi emekli olurken sektöre yalnızca 15 bin-20 bin yeni sürücü giriyor.
Alman hükümeti de yabancı sürücülerin mesleğe girişini hızlandırmak için yeni bir adım attı: Federal Konsey’in onayının ardından 18 Ağustos’ta yürürlüğe giren düzenlemeyle; kamyon, tır veya otobüs şoförlüğü için zorunlu olan ve “Kod 95” olarak bilinen mesleki yeterlilik sınavının Türkçe dahil dokuz yabancı dilde yapılmasının önü açıldı.
Türkçenin yanı sıra sınav Arnavutça, İngilizce, standart Arapça, Hırvatça, Lehçe, Romence, Rusça ve Ukraynaca da yapılabilecek. Bu düzenlemeyle bu yıl acil ihtiyaç duyulan 40 bin sürücünün istihdam edilmesi, ilerleyen yıllarda ise toplam 367 bin kişilik sürücü açığının kapatılması hedefleniyor.
Başvuru sayısı 3 bini geçti
Oksijen'den Esen Dolma'nın haberine göre düzenlemenin yürürlüğe girmesinin üzerinden henüz 10 gün gibi kısa bir süre geçmesine rağmen Türkiye’den başvurular da hızlandı.
Almanya’ya çalışma ve oturum izni başvuruları ile mesleki denklik süreçlerinde danışmanlık veren Blue Card Türkiye’nin Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Özer’in verdiği bilgiye göre, kurumun sisteminde işlemlerinin başlamasını bekleyen 3 binden fazla şoför bulunuyor.
Yalnızca geçen hafta sonunda ise yaklaşık 200 yeni başvuru geldi.
Sınava kimler başvurabiliyor derseniz C, CE ve D sınıfı ehliyet sahipleri. C sınıfı kamyon, CE sınıfı çekici ve römorklu ağır vasıta, D sınıfı ise otobüs kullanımına imkan sağlıyor.
En büyük talep CE, ardından C sınıfında. Özer, yolcuyla iletişim nedeniyle otobüs şoförlerinden B2 düzeyinde Almanca istendiğini, bu nedenle D ehliyeti bulunan bazı adayların kamyon taşımacılığına geçtiğini söylüyor.
Özer, ülkede yük taşımacılığındaki şoför ihtiyacının yalnızca, günlerce süren uluslararası seferlerle sınırlı olmadığını da ekliyor: “Depolar, fabrikalar ve marketler arasında kısa mesafeli dağıtım yapacak sürücüler de aranıyor. Öyle ki daha önce 24 saatte yapılan bazı sevkiyatlar, sürücü bulunamadığı için artık bir-iki gün gecikebiliyor. Yani başvuracaklar illa günlerce yolda olacağım gibi düşünmesin.”
Dört aylık bekleme kısalacak
Fakat Türk ehliyetine sahip olmanın, Almanya’da doğrudan profesyonel sürücülüğe başlamak için yeterli olmadığını da belirtmek gerekiyor. Ehliyetin Alman ehliyetine çevrilmesi ve ardından Kod 95 yeterliliğinin alınması şart.
Özer, sınavın Almanca yapılmasının, dil seviyesi yeterli olmayan sürücüler için süreci üç-dört aya kadar uzattığını; bu dönemde adayların şoför olarak çalışamadıkları için Almanya’daki yaşam giderlerini ise ceplerinden karşıladıklarını söylüyor.
İşte, sınavın Türkçe yapılması bu süreyi kısaltacak. Bununla birlikte iş güvenliği, yükleme, boşaltma ve manevrada kullanılacak temel Almancanın öğrenilmesi gerekecek. Deneyim zorunlu olmasa da daha önce ağır vasıta kullanmış sürücüler daha yüksek ücretli sözleşmelere ulaşabilecek.
İstanbul’da sınav merkezi planı
Diğer taraftan BlueCard Türkiye, eğitim ve sınav sürecini Türkiye’ye taşımak için iki ülkenin ulaştırma bakanlıklarıyla da çalışma yürütüyor. İstanbul’da açılması planlanan merkezde Kod 95 eğitimi ve sınavının yapılması, ehliyet dönüşümünün de Türkiye’de tamamlanması planlanıyor.
Bugünkü sistemde süreç bir Alman işverenin somut iş teklifiyle başlıyor; ardından çalışanın Almanya’da mesleki yeterlilik, ehliyet dönüşümü ve vize işlemleri yürütülüyor. İstanbul’da söz konusu merkezin açılmasıyla birlikte ise Türk vatandaşların Almanya’da havaalanına iner inmez işe başlayabilmesi hedefleniyor.
Maaş 2 bin 800 euro’dan başlıyor
Almanya’da tır şoförleri için aylık brüt ücretler 2 bin 800 ile 4 bin 500 euro arasında değişiyor. Ücreti eyalet, şirket, güzergah, taşınan yük, deneyim ve gece çalışmasının olup olmaması belirliyor. Net maaş ise medeni durum, çocuk sayısı ve vergi sınıfına göre farklılaşıyor. Yaş sınırı yok.
Fakat 45 yaşın üzerindeki adayların 2026 için yıllık en az 55 bin 770 euro ücret alması veya yeterli emeklilik güvencesi bulunduğunu kanıtlaması gerekiyor.
İki yıl içinde süresiz oturum
İş sözleşmesi imzalayan sürücüler eş ve çocuklarını da yanlarında götürebiliyor. Eş için A1 düzeyinde Almanca aranırken çocuklarda dil şartı yok. Bununla birlikte Özer, genellikle bekarlarla sınırlı olsa da bazı işverenlerin konaklama imkanı da sunduğunu söylüyor. Sürücüler, iki yıl içinde B1 Almanca öğrenmeleri halinde ise süresiz oturuma başvurabiliyor.
Türkiye’dekinin 2-3 katı kazanç imkanı
Uluslararası Tır ve Ağır Vasıta Şoförleri Derneği Başkanı Sedat Kaplan’a göre de yeni düzenleme, tır şoförlerinin Almanya’ya gidişini kolaylaştıracak. Almanya’da çalışma koşullarının daha iyi olduğunu söyleyen Kaplan, “Almanya’ya gitmek eğitimli biri için daha kolay olabilir ama bir tır şoförü için dil, ciddi bir bariyerdi. Artık o bariyer kalktı. Türkiye’de bir tır şoförü ayda 70 bin lira kazanıyor. Fakat genelde sigorta primi asgari ücret üzerinden yatırılıyor. Almanya’da ise bunun iki üç katı kadar kazanmak mümkün” diyor.
UND verisi: 250 aktif TIR şoförü var, ağır vasıta ehliyeti olan sayısı 1.2 milyon.
