Kanser hastası bir anne, hasta bir baba ve annesinin yolunu gözleyen 14 yaşında bir çocuk… Hukuk uygulanırken vicdan da unutulmamalı!
“Analardır adam eden adamı…/ Aydınlıklardır önümüzde gider./ Sizi de bir ana doğurmadı mı?/ Analara kıymayın efendiler…/ Koşuyor altı yaşında bir oğlan,/ Uçurtması geçiyor ağaçlardan,/ Siz de böyle koşmuştunuz bir zaman./ Çocuklara kıymayın efendiler.
Bulutlar adam öldürmesin…” (Nâzım Hikmet Ran)
Üç hafta önce Denizli'de yaşanan bir tutuklama kararı, geride yalnızca siyasi ve hukuki tartışmalar değil, insanın yüreğine dokunan bir aile dramı da bıraktı. Merkezefendi Belediye Başkanı Şeniz Doğan ve eşi Mehmet Ali Doğan tutuklandı. Geride ise annesini bekleyen 14 yaşında bir çocuk, kanser ameliyatı geçirmiş bir anne ve sağlık sorunları yaşayan yaşlı bir baba kaldı. Bir ev düşünün… O evde bir çocuk var. Henüz 14 yaşında. Hayatının en güzel, en korunmaya muhtaç döneminde. Annesine sarılmaya, babasını yanında hissetmeye ihtiyacı var. Bir de kanser ameliyatı geçirmiş, sağlık sorunlarıyla mücadele eden bir anneanne ve hasta bir dede… Şimdi bu ailenin önüne bir de yüzlerce kilometrelik yol konuluyor. Peki, bu çocuğun, bu annenin, bu ailenin suçu ne?

DOSYA DENİZLİ'DE, TUTUKLULAR ANTALYA'DA!
Denizli'de yürütülen soruşturma kapsamında tutuklanan Merkezefendi Belediye Başkanı Şeniz Doğan ve eşi Avukat Mehmet Ali Doğan'ın, Adalet Bakanlığı'ndan gelen yazı doğrultusunda Denizli Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nden alınarak Antalya Döşemealtı'ndaki ceza infaz kurumuna nakledilmesinin planlandığı belirtiliyor. Ancak bu kararın gerekçesi konusunda kamuoyuna açık bir açıklama yapılmış değil.
İşte tartışma da tam burada başlıyor. Yeni Parti Denizli İl Başkanı Ali Osman Horzum, söz konusu nakil kararını "nakil değil, sürgün" olarak nitelendiriyor. Şeniz Doğan ve eşinin avukatı Adil Demir ise karara tepki göstererek bunun aile üzerindeki insani sonuçlarına dikkat çekiyor. Demir'in sözleri oldukça çarpıcı: "Şeniz Hanım'ın 14 yaşında öğrenci çocuğu ve kanser ameliyatı olan yaşlı anne babasını da Antalya yollarına düşürmek eziyettir. Bunun adı adil yargılanma değil, çifte standart psikolojik işkencedir!" Ve Demir şu soruları yöneltiyor: "14 yaşında bir çocuğun annesini görmesi için 300 kilometre yol gitmesi mi adalet? Kanser ameliyatı olmuş annenin evladını görmek için Antalya yollarına düşmesi mi hukuk?" Bunlar üzerinde düşünülmesi gereken sorular. Çünkü tutukluluk yalnızca hakkında soruşturma yürütülen kişiyi ilgilendiren bir mesele değildir. Alınan kararların aileler, çocuklar ve özellikle bakıma ihtiyaç duyan yakınlar üzerindeki etkileri de göz ardı edilmemelidir.

ADALETİN ÖLÇÜSÜ NEDİR?
Merkezefendi Belediye Başkan Vekili Osman Bartal da nakil kararına tepki göstererek kararın savunma hakkını zorlaştırdığını ve aileyi mağdur ettiğini ifade ediyor. Bartal, kararın insani ve vicdani sonuçlarının sorgulanması gerektiğini belirterek nakilden vazgeçilmesi çağrısında bulunuyor. Eski Baro Başkanı ve Şeniz Doğan'ın avukatı Adil Demir'in açıklamaları ise soruşturmanın hukuki boyutuna ilişkin başka tartışmaları da gündeme taşıyor. Demir, Pamukkale Belediyesi'ne ilişkin önceki dönem dosyasıyla Merkezefendi Belediyesi soruşturmasını karşılaştırıyor. İki dosyada farklı uygulamalar bulunduğunu savunuyor. Merkezefendi soruşturmasında belediye kasasından herhangi bir para çıktığının iddia edilmediğini, suçlamaların bazı kişilerin beyanlarına dayandığını ileri sürüyor. Ayrıca dosyaya getirilen gizlilik kararı nedeniyle müdahil avukatların dosyayı inceleyemediğini ve savunma hakkının kısıtlandığını belirtiyor. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunduklarını açıklıyor. Elbette soruşturmanın içeriği, iddialar ve sorumluluklar yargı tarafından değerlendirilecektir. Hiç kimse yargıdan muaf değildir. Ancak herkesin adil yargılanma hakkı vardır. Unutulmamalıdır ki tutukluluk bir ceza değil, istisnai bir koruma tedbiridir. Masumiyet karinesi ise herkes için geçerlidir.

BİR ÇOCUĞUN GÖZYAŞI HANGİ DOSYAYA SIĞAR?
Şimdi dönelim o 14 yaşındaki çocuğa… Adı Reşat Çınar Doğan. O, hukuk dosyalarının tarafı değil. Soruşturmanın sanığı değil. Siyasi tartışmaların aktörü hiç değil. O sadece annesini ve babasını özleyen bir çocuk. Okuluna gitmesi, derslerine çalışması, arkadaşlarıyla zaman geçirmesi gereken yaşta. Ama şimdi annesini ve babasını görebilmek için yüzlerce kilometrelik bir yolun hesabını yapmak zorunda kalabilir. Diğer tarafta kanser ameliyatı geçirmiş bir anne var. Müesser Süzek. Evladını görmek isteyen, sağlık sorunlarıyla mücadele eden bir anne… Bir de hasta baba! Üç dönem belediye başkanlığı yapmış efsane bir isim. Şimdi soruyoruz: “Bir nakil kararının gerekçesi ne olursa olsun, ortaya çıkacak insani sonuçlar hiç mi değerlendirilmez? Savunma hakkı, avukata erişim ve aile görüşmeleri adil yargılanmanın önemli unsurları değil midir?” Elbette ceza infaz kurumlarının nakil konusunda mevzuattan kaynaklanan yetkileri olabilir. Ancak bu yetkinin kullanılması sırasında ölçülülük, gerekçe ve insan hakları ilkeleri de dikkate alınmalıdır. “Hukuk, küresel normlara göre; yalnızca karar vermek değil, kararın sonuçlarını da görebilmektir, bizim bildiğimiz.

BİR ŞEHRİN VİCDANI KANIYOR!
Şeniz Doğan üç dönem belediye başkanlığı yapmış olabilir. Yüzde 60 oyla seçilmiş bir siyasetçi olabilir. Hakkında soruşturma yürütülüyor olabilir. Bunların hiçbiri onu hukukun dışına çıkarmaz. Ama aynı şekilde bunların hiçbiri ailesinin insani haklarının görmezden gelinmesini de haklı çıkarmaz. Yargılama başka, cezalandırma başka şeydir. Tutukluluk başka, aileyi mağdur etmek başka şeydir. Hukuk başka, vicdanı yok saymak bambaşka şeydir. Dosya Denizli'de, avukat Denizli'de, aile Denizli'de, hayat Denizli'de… Peki, tutuklular neden Antalya'ya naklediliyor? Bu kararın gerekçesi nedir? Savunma hakkı ve aile görüşmeleri bakımından doğuracağı sonuçlar değerlendirildi mi? Kamuoyunun bu sorulara açık ve tatmin edici yanıtlar verilmesini istemesi en doğal hakkıdır. Biz burada tabii ki kimsenin suçlu ya da suçsuz olduğuna karar vermiyoruz. Veremeyiz de. Bunu yapacak olan bağımsız yargıdır. Ama bir gazeteci olarak, bir insan olarak, bir vatandaş olarak soruyoruz: Bir annenin evladına kavuşma özlemi, bir çocuğun anne hasreti, bir hastanın evladını görme ihtiyacı bu kadar mı önemsiz? Nâzım Hikmet yıllar önce dizelere dökmüştü: "Analara kıymayın efendiler… Çocuklara kıymayın efendiler…" Bugün Denizli'den yükselen ses de tam olarak budur. Kimse hukuktan kaçmasın. Kimse yargılamanın dışında tutulmasın. Ancak hukuk uygulanırken çocukların, annelerin, hastaların ve ailelerin de insan olduğu unutulmasın. Çünkü adalet yalnızca mahkeme salonlarında aranmaz. Bazen bir çocuğun annesine kavuşabilmesinde, bazen hasta bir annenin evladını görebilmesinde, bazen de bir ailenin dağılmadan ayakta kalabilmesinde aranır. Unutmayın efendiler! Bir insanı yargılayabilirsiniz ama onun çocuğunu cezalandıramazsınız. Bir tutuklama kararı verebilirsiniz ama bir annenin hastalığını, bir çocuğun özlemini yok sayamazsınız. Hukuk soğuk kanunlar manzumesi olabilir ama adalet vicdansız olamaz!Analara, çocuklara kıymayın efendiler! Bulutlar adam öldürmesin…

