Bir fon meselesidir aldı başını gidiyor.
“Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil” derler ya, o kıvamda herkes.
Nedir bu fon? Bilen bilmeyen konuşuyor. Kazananı var, üzüleni var. Kazananı için ayrı dert, kaybedeni için ayrı… Her şey var ama para yok! Para var ama eli yakar!
Son günlerde hayatımızı sarıp sarmalayan, ülkeyi sarsan bu fon meselesinin özüne inmek benim işim değil. Ben gündemin dışından size bazı doneler sunayım.
Fon; para ve kaynak anlamına geliyor. Belirli bir iş için gerektiğinde harcanmak amacıyla ayrılan ve işletilen para veya mâlî kaynak.
Mâlî durum cephesinden bir kuruluşun sahip olduğu mâlî kaynakların tamamının göstergesi olarak yer tutuyor.
Dekor ve görüntü açısından da anlamı var fon kelimesinin… Tiyatroda veya sinemada oyuncuların arkasında, yani fonda yer alan resim, fotoğraf ya da dekor ögelerini kapsıyor.
Bir tabloda konunun işlendiği alt boya katı ya da bir kumaşın alt dokusunu da betimler fon. Resim ve doku olarak da anlamı var yani.
Fon sözcüğü tek başına bu anlamlara geliyor. Bir de “fon” ile biten bazı kelimeler var. Tabii bu sözcükler köken olarak Türkçe değil. Ekseriyetle batı kökenli ve genellikle Fransızca veya İngilizce alıntı kelimelerden oluşuyor.
Etimolojik çok fazla tahlile girmeyeceğim fakat bu kelimelerin sonundaki “-fon” eki, Yunancadaki “phonē” (ses, ses veren) sözcüğünden türetilmiş ve dünya diline batı dilleri aracılığıyla geçmiştir. Yani Türkçe sözlükte yer alsalar da kökenleri yabancıdır.
Bir de “Fakfukfon”var tabii. Halk arasında “Fakir Fukara Fonu” olarak bilinen, resmî adıyla ‘Sosyal Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Teşvik Fonu’nun kısa ve müstehzî adıdır.1986 yılında Turgut Özal döneminde kurulmuştur. Zamanla yapı değiştirerek Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki yardım faaliyetlerine evrilmiştir.
Bu arada, Türkçede “fon” ile bitenyirmi tane kelime var. Yaptığım araştırmalarda ben bunlara ulaştım. Elbette sizler de eklemeler yaparak destek olabilirsiniz.
Radyotelefon, Elektrofon, Termosifon, Frankofon, Diktafon, Enterfon, Gramofon, Hidrofon, Ksilofon, Merzifon, Mikrofon, Saksafon, Diyafon, Megafon, Telefon, Fakfon, Alofon, Sifon, Şifon.
Ve FON!..
